Alweer het vierde boek van Pulitzer Prijswinnaar Anne Tyler, sinds ze aankondigde te stoppen met schrijven

Franse vlecht is alweer het vierde boek van de Amerikaanse Anne Tyler (1941) sinds ze aankondigde te stoppen met schrijven. Maar zelfs nu ze de tachtig is gepasseerd kan ze er niet genoeg van krijgen en meer macht voor haar, zou je zeggen. Ze zijn als onderwerp een lichtelijk disfunctionele familie in Baltimore, waarvan de geschiedenis gedurende ruim zestig jaar in (te) grote sprongen opnieuw wordt beschreven. Maar de eerste 75 pagina’s zullen toch alleen verstokte Tyler-fans doen verheugen dat ze zich niet aan haar voornemen heeft gehouden. Een van de eerste hoofdstukken speelt zich voor een groot deel af in 1959, wanneer Mercy en Robin Garret, met hun kinderen Alice, Lily en David, voor de eerste en laatste keer een vakantiehuisje huurt. Aan het eind van dat hoofdstuk, een rijstebrijberg vol getut, doet zich het eerste hoofd familieconflict voor. Maar dan zijn er veel boodschappen gedaan en borden afgewassen en is er vaak in het meer gezwommen.

Als David op zijn dertigste voor het eerst een vriendin meeneemt naar een familielunch kan de hoop op uit de hand lopende taferelen waarin Tyler met milde humor en enig venijn zo excelleert (denk aan haar meesterwerk Diner in het Homesick Restaurant). Deze Greta is natuurlijk een flink stuk ouder dan David en heeft niet over al te sociale eigenschappen, maar toch heeft alles met een sisser af. Typerend voor Tylers geroutineerde beheersing van het genre is de manier waarop ze uiterst geleidelijk geleidelijk aan doorschemeren dat Mercy Garret in feitelijk een groot deel van die zestig jaar lang gescheiden woont van haar man Robin, in een ‘atelier’ dat voor de buitenwereld moet doorgaan als werkplaats voor haar excentrieke hobby.

Berustende woorden

De schrijfster neemt enkele grote, soms willekeurige overkomende en niet-chronologische sprongen in de tijd, en die doen het boek niet altijd goed. Zo zien we David van licht autistisch jochie van zeven op het eind een zorgzame grootvader en pensionado en is ook Greta tegen het eind van haar leven opmerkelijk mild, zonder dat die ontwikkelingen zichtbaar kunnen worden gemaakt. Wel heel terloops in de hoofdstukken waar ze de hoofdrollen opeisen, maar hoge mate bijfiguren blijven.

Lees ook deze recensie uit 2015: De laatste familiegeschiedenis van Anne Tyler, zegt ze

In het laatste hoofdstuk belanden we in het heden en is de corona-pandemie aangebroken. Zoals ook over 9/11 echt goede fictie is geschreven weinig, zo is dat tot nu toe met Covid evenmin is gebeurd. Tylers boek is geen onduidelijkheid. Het komt allemaal wat verplicht over, al zullen we misschien pas over jaren op dit werk teruggrijpen als de beschrijving van wie es eigentlich gewesen. In elk geval brengt de pandemie een mate van harmonie terug in de familie, die Greta verleidt tot de wat betekent families voor elkaar doen – onaangename waarheden voor elkaar verbergen, jezelf af en een beetje voor de gek houden. Kleine daden van goedheid.’ ‘En van wreedheid’, met een verwantschap met David. Ook worden hier de raadselachtige openingspagina’s uitgegeven, veroorzaakt Tyler het verhaal toch rondmaakt. Ze is dan ook niet in staat een echt slecht boek af te leveren. Maar al met al is dit geen vergeten in haar oeuvre. Daar kan ook de prima vertaling van Tjadine Stheeman niets aan verhelpen.

Leave a Reply

Your email address will not be published.