Ambo/Anthos levert omstreden boek over verraad Anne Frank niet meer aan boekhandels


Beeld ANP

De exemplaren die nu nog in de boekhandel liggen van Het verraad van Anne Frank, geschreven door Rosemary Sullivan op Nederlands-Amerikaans onderzoek waarin de Joodse notaris Arnold van den Bergh wordt aangewezen als verrader van de familie Frank, worden niet teruggetrokken. Uit de verklaring blijkt dat Ambo/Anthos hoop het boek in de handel te brengen: ‘We zijn in overleg met de betrokken partijen op welke manier uitlevering hervat kan worden.’

Het verraad van Anne Frank werd op 17 januari met een met geheimhouding vastgelegd marketingcampagne internationaal. De resultaten van het onderzoek werden direct die dag al door verschillende Nederlandse experts onderuitgehaald. Een week later zou de Nederlandse uitgeverij in een mail die louter was gericht aan haar auteurs en relaties weten dat een tweede druk in ieder geval zou worden opgeschort.

De uitgeverij, die in 2018 volgens bronnen een uitzonderlijke hoog van anderhalve ton bood voor de Nederlandse rechten, bood in die uitgelekte verklaring ‘oprechte documenten aan, aan een ieder die zich door het boek gegriefd acht’. Zij stelt dat de grote Amerikaanse uitgeverij HarperCollins die de wereldrechten op het boek bezit, de inhoud had bepaald.

Delicaat onderwerp

Experts uit het Nederlandse boekenvak het vinden van verwijtbaar dat Ambo/Anthos het boek gezien niet eerst door problemen heeft laten wegen. Dat is wel het besluit van de Duitse HarperCollins Deutschland geweest, die niet in de Amerikaanse campagnebijeenkomst en de – publicatiesdatum opschortte naar 22 maart. “Het is op heel veel fronten een uniek en atypisch project én het over Anne Frank. Dan kun je als Nederlandse uitgever volgens mij niet zeggen: Amerika is aan de leidingdat heb ik braaf te volgen”, aldus een van hen tegenover deze krant.

Publicist Ronit Palache, die zich vanaf het moment van publicatie in de media zeer kritisch heeft uitgesproken, is ‘verbouwereerd’ van de kant van Ambo/Anthos. “Ze houden kennelijk de tactiek aan van ‘stil blijven zitten als je wordt geschoren.’ Maar die fase zijn we nu echt voorbij.”

Vince Pankoke, overeind te houden. “Wil je zo’n boek recht laten doen aan de geschiedenis en aan de kritiek van alle experts, dan is dat niet een kwestie van zelfs een paar zinnetjes aanpassen. Het is één grote doorrekenfout.”

‘De pleuris werkte’

Het coldcaseteam heeft eerder in een verklaring opgesteld en opgesteld dat het forensisch onderzoek tien historisch wetenschappelijk wordt gewogen. NRC plaatste zaterdag een interview met de Nederlandse initiatiefnemer Pieter van Twisk en Thijs Bayens waarin zij hun conclusie dat Van den Bergh de verrader was ‘niet zo stellig noemen’.

Bayens: “Als je iets heel erg uitgebreid uitgelegd in een boek van 400 pagina’s en vervolgens wordt het een krantenkop van twaalf woorden, dan is natuurlijk alle nuance weg. Dat vind ik heel erg.”

Rosemary Sullivan die aan het verhaal van het onderzoek op te schrijven geschreven. Van Twisk: “Wij hebben natuurlijk het boek niet geschreven, dat heeft Rosemary Sullivan gedaan. Dat is haar keuze, haar stijl misschien ook.” Zij gevoel slachtoffer in deze discussie, zo blijkt. Bayens: “Zes jaar heb je je de pleuris gewerkt om iets bij te dragen aan de samenleving. Daar wordt nu met een vrachtwagen overheen gereden.”

Cluedo

Palache: “Iedereen die bij dit boek is betrokken, duwt elkaar nu onder de bus. Dit is zo’n triest verhaal over de rug van Anne Frank, haar familie en alle andere onderduikers in het Achterhuis die in deze hele nasleep niet eens worden genoemd. Het gaat om mensen van vlees en bloed die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. Niet de materiële om een ​​soort cluedo mee te spelen.”

Amsterdamse boekhandels: ‘Het wordt nog wel verkocht’

Levering van Het verraad van Anne Frank is stopgezet, maar Amsterdamse boekhandels hebben hun ingekochte boeken nog liggen. Na alle commotie kreeg het boek in enkele winkels wel een enigszins minder prominente plek.

Zo koos Linnaeus Boekhandel ervoor om het boek de titel uit de etalage te halen. bestaande is er nog wel wat vraag naar, ‘maar die vraag is niet erg groot’, aldus een medewerker. “Er is door ons ook niet groot ingekocht. We hadden er, vanaf 19 januari toen het bij ons in de winkel kwam te liggen, nog zestien. Nu liggen er nog acht.”

Ook Athenaum op ‘t Spuie haalde de boeken van voorin de winkel naar de geschiedenisafdeling achterin. In een paar weken zijn er tien exemplaren verkocht, er liggen er nu nog vijf. “Het laat goed zien dat mensen het laten afweten. Wat ons betreft is het een slordig boek geworden, maar dat betekent voor ons niet direct dat we het helemaal niet meer moeten aanbieden.”

Dat het geen bestseller is, zie ook bij boekhandel Van Pampus. Bijna ligt het niet meer prominent in de winkel, maar de eerste dagen was dat nog wel het geval. “Toen heeft het nog wel wat gedaan qua verkoop.”

Bij Scheltema was het boek vooraf flink ingekocht, zo’n 150 stuks. Dat verwachten ze niet te verkopen, zegt een medewerker. Toch valt de een medewerker nog mee: “Ik heb niet het idee dat het door alle commotie minder verkoopt; er is toch nog wel een vraag naar.” De winkel bekeken dan ook om het boek ‘niet te verstoppen’.

Of de kritiek op het boek en daarom Ambo/Anthos de band tussen de uitgever en de boekhandel heeft verslechterd? Voor de vier boekhandels niet. “Het is goed dat er excuses worden aangeboden en dat er nu een stop is gezet op de uitgave”, aldus een medewerker van Linnaeus Boekhandel. De manager van Athenaeum winkel betreurt het wel: “Je hoop natuurlijk dat de uitgever bij voorbaat kritisch is. Op het moment van moet het gewoon goed zitten.”

Leave a Reply

Your email address will not be published.