Besluit rechter om darkstore te sluiten leggen afwikkeling bom onder bedrijfsmodel flitsbezorgers


De ‘darkstore’ in de Fagelstraat te Amsterdam van flitsbezorger ZAPP.Beeld Elisa Maenhout

Daarom mag de gemeente Zapp de vestiging – een magazijn van wacht flitsbezorgers boodschappen rondbrengen – voorlopig te sluiten. Dat gebeurt in voorbereiding van een verdere mededeling van de rechtbank tijdens de bodemprocedure. In veel andere gemeenten zou de overeenkomst ook van toepassing kunnen zijn op darkstores.

Flitsbezorgdiensten zijn sinds 2021 in opkomst in meerdere Nederlandse steden. Ze bezorgen aan de deur, meestal binnen tien van vijftien minuten. Veel omwonenden ervaren overlast van de donkere winkels, die zich voordoen vanwege de korte bezorgtijden graag in woonwijken vestigen. Bezorgers sjezen door de buurt op elektrische scooters van fietsen, of hangen rond tussen het bezorgen van bestellingen door. Ondertussen rijden leveranciers af en aan met grote ladingen, ook ‘s nachts. Daarom komen veel gemeenten in actie tegen flitsbezorgers.

Zo ook de gemeente Amsterdam, die begin april de sluiting van een donkere winkel van flitsbezorgdienst Zapp eiste. Zapp spande een kort geding aan tegen de sluiting, maar de voorzieningsrechter oordeelde dinsdag dat de bezorgservice überhaupt nooit in een woonwijk gevestigd had mogen zijn. Daarom moet de darkstore aanstaande donderdag om eindelijk de deuren sluiten. althans, als de standhoudt.

Het ligt in de lijn der verwachting dat bezorgdiensten het oordeel van de rechter zullen aanvechten. De aantrekkingskracht van flitsbezorgers is namelijk dat ze binnen een paar minuten een bestelling kunnen afleveren. Wanneer ze zich buiten woonwijken beginnen is die belofte te moeizaam.

Voor nu kunnen de bewoners van de Frederik Hendrikbuurt in Amsterdam-West hun geluk niet op de mededeling van de voorzieningsrechter. De gemeente en Zapp hebben sinds december vorig jaar touwgetrokken over de darkstore aan de Fagelstraat, een woonstraatje met onder meer een school en een kinderdagverblijf om de hoek.

Opluchting

‘Het is een opluchting voor omwonenden’, vertelt stadsdeelbestuurder Melanie van der Horst (D66). ‘Er is zo veel overlast geweest.’ Eerder begonnen buurtbewoners onder leiding van voormalig stadsdeelbestuurder en buurtbewoner Dick Jansen (GroenLinks) al de petitie Stop Zapp, waar hij 238 handtekeningen mee ophaalde.

Jansen was dinsdag aanwezig bij de darkstore om een ​​interview te geven aan de plaatsingszender AT5, en vertelt dat de opname meerdere keren stilgelegd moest worden. Er was te veel lawaai van leveranciers. Mensen realiseren zich vaak niet dat een flitsbezorger anders is dan een supermarkt. Bij de supermarkt komt maar een keer per dag een vrachtwagen langs.’ Flitsbezorgdiensten hebben een reeks aan leveranciers die ook midden in de nacht lossen. Jansen: ‘Een buurtbewoonster die bij de stadsdeelcommissie kwam vertellen over de geluidsoverlast van de leveranciers kon haar tranen niet inhouden.’

Stadsdeelbestuurder Van der Horst vertelt dat buurtbewoners geïntimideerd worden door bezorgers. ‘Wanneer ze klaagden over de overlast kregen ze te horen: ‘Ik weet waar je woont. Ook werd er naar mensen gesist als ze langsliepen.’ Van der Horst wil niet in detail treden over de intimidatie van de anonimiteit en veiligheid van omwonenden. Er zijn ruim tachtig schriftelijke meldingen gedaan bij de handhaving. Hoeveel mondelinge meldingen er zijn gedaan is onduidelijk.

Hoogleraar omgevingsrecht Chris Backesbezorgers een nieuw fenomeen zijn, de plannen van de meeste gemeenten dark stores niet noemen. Maar gebieden noodzakelijk genoemd worden in het gebieden om te mogen voorkomen in woongebieden. In pure woongebieden mag überhaupt geen bedrijvigheid plaatsvinden.

Bestemmingsplan

Flitsbezorgdiensten werden vaak gezien als detailhandel van koeriersdiensten. Die mogen zich volgens veel gebieden in etnische woongebieden. De rechter heeft echter geoordeeld dat flitsbezorgdiensten niet onder de noemer detailhandel vallen omdat het publiek er niet kan winkelen.

Ook gaat het volgens de flitsbezorgdiensten om niet om eigen goederen, niet die van een derde partij. Dus, oordeelt de rechter, vallen darkstores van flitsbezorgdiensten in de categorie distributiecentra.

Volgens Backes betekent die noemer in potentie het einde van darkstores in veel woongebieden. ‘Zonder in honderd gebieden niet toegestaan.’ Logisch, want distributiecentra leveren veel lawaai en drukte op, zoals in het geval van de darks.

Net als bij de vestiging van Zapp in Amsterdam-West veel gemeenten flitsbezorgers dus gedwongen om te vertrekken uit binnensteden. De strijd tussen gemeenten en flitsbezorgdiensten woedt door heel Nederland. Alleen al in Amsterdam gebood de gemeente vrijdag flitsbezorgers Getir, Gorillas en gecombineerd Zapp om hun vestigingen te sluiten in de Pijp.

In Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Nijmegen en Leiden wordt ook gezocht naar oplossingen voor de overlast. Backens kan niet voorspellen van andere rechters de zullen volgen. Maar, vervolgt hij, het is geen moeilijk te volgen redenering. Mogelijk geeft de richtlijn van de rechter ook andere handvatten om donkere winkels te verbannen uit woonwijken.

In een reactie aan de Volkskrant zegt Zapp: ‘We zijn erg teleurgesteld over de aanpak van de gemeente en de gevolgen die dit besluit zal hebben voor onze medewerkers en klanten. In de tussentijd willen we constructief blijven samenwerken met de gemeente aan een langetermijnplan dat een bloeiende flitsbezorgingsector in Amsterdam en investeringen in meer lokale banen in de toekomst zal ondersteunend.’

Leave a Reply

Your email address will not be published.