Galerietips: nutteloosheid, verrijkte materiële totems

de geestige nutteloosheid van de mislukking

Kevin Bauer: In een baan (Fragmentisme) Foto Galerie Bart

Begin jaren ooit geschreven het beste Nederlandse gedicht dat er ooit is geschreven over een deur. J. Bernlef schreef toen ‘Deur’. Dat gaat als volgt: „Duwen / Trekken”. Enige tijd later schreef hij een vervolg, ‘Deur 2’: „Trekken / Duwen”. Om de reeks af te sluiten met ‘Deur 3’: „Pas op Afstapje / Pas op Opstapje”.

Het een waarheid als een koe over een deur, voordat je voor de panelen in een baan van Hinter dem Platz van Kevin Bauer staat. Houten platen vormen in zijn objecten samen een soort deuren met scharnieren die elkaar tegenwerken. De ene heeft zowel rechts als links een scharnier, de ander opzij en onderop. Zo’n deur krijg je nooit open, krijg je voor de deur in plaats voor wat er achter zit.

‘Zonder de belofte van succes’ heet de tentoonstelling van Kevin Bauer (1987) in galerie Bart, een geestige verzameling waar niet alleen geen garanties voor succes worden gegeven, maar in feite geflecteerd wordt op een soort tragische mislukking. Waar de titel voor woorden anticipeert de kunst zelf op, namelijk de flop, maar dan in vrolijke, bijna pastelachtige kleuren. Alsof je door een winkel loopt waar spullen te koop zijn die vast nuttig voor zijn, maar toch vooral ook niet. De nutteloze objecten op hout worden versierd door deurklinken, scharnieren, cv-producten door 3D-prints, karton, acrylhars of staal. Samen vormen ze wandpanelen, in de beeldtaal van de readymade. geweldig is Memorisme #3waar schuimrubber onder twee verroeste constructiepalen staat, ook schuimrubber de wereld bij elkaar houdt.

Bauer speelt in feitelijk met het idee van design: mooi ontworpen voorwerpen die je kan gebruiken. Kijk je bijvoorbeeld naar Sotto il DIS dan weet je zeker dat het ergens toe dient wat je ziet, een soort slot op een paneel lijkt het, vriendelijk in uitstraling en gebruik, alleen zit het naast het scharnier. Er valt dus niets te gebruiken. Dat is ook precies de reden dat de nutteloze objecten van Kevin Bauer een verademing zijn.

Had Bernlef nog geleefd dan was hij vast met het gedicht ‘Deur 4’ is gekomen: „Trekken / Trekken”.

Radicaal-schattige totems en broze schepen uit klei

Isa van Lier, Kami-wezens2021. Foto Isa van Lier

De oven gaat aan op een temperatuur tot wel 1.250 graden Celsius en enkele uren later komt er, afhankelijk van de gekozen klei en het glazuur, een vorm uit die mat, ruw en dof van juist felgekleurd en strak glanzend is – rond en met gladde randen , of een grillige, wobbelige toevalstreffer.

Keramiek heeft veel gezichten. De laatste jaren heeft een nieuwe lichting kunstenaars in gebakken de gedroomde uitdrukkingvorm gevonden. Reden voor de Amsterdamse galerie Vriend van Bavink om in samenwerking met kunstenaar Koos Buster – die als zelf ‘minister van keramische zaken’ één van de aanjagers van de keramische opleving is – een tentoonstelling samen te stellen met kunst in keramiek. Te zien zijn werken van meer vijftien zwarte kunstenaars, van enkele sierborden van Lucebert (1925-1994), via foto’s in keramische lijsten van Jan Hoek en een griezelig grillige, flipperkast van Tim Breukers tot het werk van pas net afgestudeerde keramisten als Sun Woo Jung (die aantrekkelijke ogende deconstructies maakt van bijvoorbeeld een bureaustoel) en Isa van Lier.

Een belangrijk punt zijn de enorme containerschepen die Tilmann Meyer Faje maakt. Op houten tafels staan ​​ze midden in de ruimte, zichtbare uit losse lapjes gebakken in zachte aardetinten. Meyer Faje heeft een techniek gebruikt waarbij klei lijkt te zijn gebakken, die echt in werkelijkheid is. Hij kan met een soort broze tussentijd.

Het hoog-technologische onderwerp, de onzichtbare mondiale logistiek waar we zo afhankelijk van zijn, staat in prachtig contrast met de radicaal-schattige Kami-wezens van Isa van Lier in dezelfde ruimte. Op zo liggen kleine minisculpturen van iets waarin je bijvoorbeeld een vlinder zou kunnen herkennen, een lounge en tevreden erwtjes in een blauwe sperzieboon

Slim is dat je overal in de galerie met stopcontacten, brandmelders, bewakingscamera’s en brandblussers van keramiek tegenkomt, die zijn gemaakt door Koos Buster. Deze interventies maken dat de expositie, die verder heel wisselend werk biedt, toch voelt als één geheel.

Wegzinken in invoer materieel

Antropogene Mis 13 (Hangzhou), 2022.

Anderhalf jaar geleden kwam het eerst meer door mensen gemaakt materiaal op aarde is dan levend materieel. In andere woorden: het gewicht van alle door de mens gemaakte spullen is groter dan alle levende dieren, planten, schimmels en bacteriën bij elkaar. Klimaatwetenschappers begonnen alarm, maar die blijven voor de meeste mensen abstract en moeilijk voorstelbaar: een scenario over hoe de wereld langzaam de afgrond induikt.

De Duitse Kunstenaar Michel Lamoller (1984) is wars van deze klimaatmoeheid en visualiseert in The Ravenstijn Gallery vooruitlopend op de overdadige aanwezigheid van onze collectieve massa aan materiaal. De solotentoonstelling antropogene massa toont een tiental minutieus uitgevoerde fotocollages en één installatie die dezelfde principes in het groot. Door foto’s van miljoenen steden in Azië in stukjes op te knippen en in dikke lagen over elkaar te leggen, er kijkdozen van architecturale elementen. Balkons van rijen flatgebouwen over en door elkaar heen daken opengeknipt zijn om nog vier keer hetzelfde dak te kunnen tonen. Door de vele herhalingen ontstaat een caleidoscopisch effect van stedelijke vormen.

In Antropogene massa 6 (Osaka), een collage van bijna twee meter, zie je flatgebouwen, reclameborden en zelfs wasgoed, maar nergens is iets levends te bekennen. Lamoller toont de overdadige menselijke aanwezigheid op aarde zonder de mens.

Fotograaf Andreas Gursky legt op een enorme manierve ensceneringen, maar bij Lamoller zit de kracht niet optreden in zijn onderwerp maar meer in een enkele collage zitten. Door de centimetersdiepe plotselingtapeling van beelden ontstaan, prachtige zichtlijnen waarin je kan blijven wegzinken, hoe kil de materiële ook is.

Nieuwsbrief
NRC Cultuurgids

Wat moet je deze week zien, horen of luisteren? Onze redacteuren recenseren en tippen

Leave a Reply

Your email address will not be published.