Geen boeren, geen eten? ‘Dat staat ver af van hoe het voedselsysteem in Nederland werkt’

Geen boeren, geen eten: het is een veelgebruikte leus tijdens boerenprotesten. Maar het moet wel heel gek lopen willen we zonder eten komen te zitten, als een deel van de boerenbedrijven verdwijnen. Dat stellen onderzoekers. “Een beetje overdreven.”

“Ons pand is bijna energieneutraal”, vertelt agrariër André Mulder trots. In zijn bedrijf gebruik hij op grote schaal rauwe melkproducten, van rauwmelkse yoghurt tot kaas.

‘Kwaliteit in plaats van kwanteit’

Hij runt zijn bedrijf op een ‘extensieve’ manier. Dat betekent dat hij als boer minimaal ingrijpt in de natuur en dat zijn dieren op een groter stuk land grazen.

“We hebben een bedrijfsvoering gevonden die verleden bij de filosofie dat goed voor het land moet zorgen”, vertelt Mulder. In 1995 besloot hij over te schakelen naar biologisch. “Toen werd het me duidelijk dat het niet meer verantwoord was om te denken in schaalvergroting. Ik wilde als boer gaan voor kwaliteit in plaats van kwaniteit, met respect voor dier, natuur en milieu.”

Moeilijk geld verdienen

Maar niet elke boer kan aan extensieve landbouw doen. Daar is Nederland veel te klein voor, zegt universitair hoofddocent voedsel en landbouw Jeroen Candel van de Wageningen Universiteit.

Daarnaast is het voor boeren lastig om voldoende geld te verdienen met uitgebreideren, denkt oprichter Joris Lohman van het bedrijf Food Hub. “Je hebt als boer dan meer land nodig om hetzelfde product te maken. En land is duur, dus dan is de enige optie om je prijs flink omhoog te schroeven.”

Bekijk ook

Minder is lastig

Met zijn bedrijf helpt Lohman mensen en bedrijven om het voedselsysteem te veranderen. Hij begeleidde ook boeren en snapt dat het lastig kan zijn om over te stappen naar meer duurzame landbouw en de veestapel te verminderen.

“Het is moeilijk om meer geld te verdienen met minder. Als de bakker minder broodjes heeft hij een probleem, net zoals dat als de helft van het vee van een boer weg zou moeten.”

‘Geen boeren, geen eten’

bewijzen Lohman en Candel beide dat de oplossing voor het stikstofprobleem ligt bij het verkleinen van de veestapel. “Voor mij hoeven de boeren niet weg, maar ze moeten hun dieren óf verplaatsen van wegdoen. Het kan eigenlijk niet anders”, zegt Lohman.

Boeren brengt daar tegenin dat een vermindering van vee in Nederland leidt tot een directe vermindering van het beschikbare voedsel. ‘Geen boeren, geen eten’ is een van de veelgebruikte leuzen tijdens de boerenprotesten.

Bekijk ook

‘Geen reden tot paniek’

Dat klopt volgens Candel en Lohman niet helemaal: “Er is geen directe relatie tussen de hoeveelheid eten die we hebben en het eten dat boeren produceren”, zegt Lohman van Food Hub.

Volgens hoogleraar Candel hebben we een probleem als er op korte termijn helemáál geen boeren meer zijn, maar omdat dat niet snel zal gebeuren is er volgens hem geen reden tot paniek.

‘Krachtig betoog’

“Het is een krachtig argument van boeren en voor veel mensen klinkt logisch, maar het staat ver af van hoe het voedselsysteem in Nederland werkt”, vertelt Candel. Nederlandse agrarische producten gaan namelijk voor 70 procent naar het buitenland.

En er is meer aan de hand: “Er is een grote mate over productie in de landbouw, een sterke in efficiënte en we produceren zo niet-duurzaam dat we verloren verloren gaat om te produceren.” Volgens Candel moeten we juist nu zorgen dat milieu, klimaat en het produceren van voedsel met elkaar in harmonie worden gebracht.

Eten duurder

Ook Lohman ziet die in een efficiënte van het voedselsysteem: “Ik vind dat de boeren een punt hebben als ze zeggen dat we meer ons eigen voedsel produceren. Het probleem zit ‘m erin dat lang geleden is ingezet op de intensivering van de veehouderij.”

Dat is niet meer houdbaar, zegt hij. “De tendens van ‘geen boeren, geen voedsel’ is eigenlijk dan ook dat we wel kunnen eten, maar door dit systeem gaat dat eten waarschijnlijk beter worden.”

Bekijk ook

Niche

Het gaat om een ​​oplossing, denkt Lohman. “Er zijn veel boeren die toffe dingen hebben gedaan op het gebied van duurzaamheid, maar om op die manier een goede boterham te verdienen is echt een niche.”

De ondernemer vindt dat de consument de prijs moet betalen voor betere producten. Maar dat is volgens hem lastig, omdat we al meer betalen met de hogere prijzen voor dezelfde kwaliteit.

‘Zelf de keuze gemaakt’

Volgens Candel zijn er alleen in delen van Nederland mogelijkheden om een ​​extensief landbouwbedrijf te houden. André Mulder is een van de weinigen die daarmee zijn bedrijf succesvol kan draaien.

Dat ziet hij zelf ook: “Heel veel boeren hebben zich 30 jaar geleden laten leiden door grote ondernemers en zijn gaan intensiveren. Ze schuiven dat nu af op de grote bedrijven, maar ze hebben zelf toentertijd die keuze gemaakt. Ik ben blij dat ik toen al de keuze heb gemaakt om mijn bedrijf op een andere manier in te richten. Nu was het te laat geweest.”


Bekijk de tv-reportage.

Leave a Reply

Your email address will not be published.