Het win-win van filantrokapitalisme is een illusie; wie goed wil doen moet inleveren

Sander Schimmelpenninck

‘Het Chinese karakter voor crisis (wei ji) bestaat eigenlijk uit twee woorden: gevaar en kans.’ Ik hoor het de trendwatcher zeggen tijdens een congres, en weet wat hij bedoelt: een crisis is niet alleen maar slecht, maar kan ook tot positieve verandering leiden. Deze uitleg van het Chinese karakter wei ji klopt niet, zo vinden de Chinezen zelf, die de interpretatie als Westerse ‘New Age-flauwekul’ kwalificeren. Een beetje zoals die overal opgevoerde mededeling van Pippi Langkous – ‘ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk wel dat ik het kan’ – die ze alleen nooit heeft gedaan.

Het verhaal van de trendwatcher doet me denken aan een week eerder, toen ik bij Jinek aan tafel zat tegenover Winston Gerschtanowitz. Hij presenteerde zijn in opspraak geraakte Earth Today als een bedrijf dat iets doet met de kansen en gevaren van een crisis, in dit geval de klimaatcrisis. Een crisis als win-win, als iets ook een verdienmodel gehangen kan worden. Je kunt een crisis niet alleen oplossen, dat kan ook nog eens leuk en lucratief zijn! Totdat Quote van Earth dat de oprichters Vandaag zeer rijk kunnen worden met hun verhandelbare certificaten, die een stukje aarde vertegenwoordigen.

Ik had te doen met Gerschtanowitz, die als uithangbord de ondankbare taak had om voor zijn vriendjes uit het Soho House de kastanjes uit het vuur te moeten halen. Hij verweerde zich, en ik vermoed metkranig bedoelings, maar de streep heeft uitgevoerd om zo echt verdiend te hebben verdiend zo nodig was en waarom de financiers daar in potentie kunnen voldoen.

Bij Earth Today stond het verdienmodel centraal, omdat dat verdienmodel, met fabelachtige ‘multipliers’ volgens de oprichters, een absolute noodzaak was om geld op te halen. Zonder risico-investeerders kon er geen organisatie worden gebouwd, zo was de uitleg, en die lok je nu met mooie rendementen. Maar de vraag blijft: waarom moest er überhaupt een organisatie worden? Voor wie een stukje bos wil beschermen zijn er al lang betrouwbare organisaties met een bewezen staat van dienst.

Maar ‘gewoon’ geld weggeven vindt een succesvolle ondernemer niet leuk; de filantrokapitalist gelooft uitsluitend in de kracht van ondernemers, een goed verdienmodel en de alsmaar groter wordende taart. Als succesondernemers zij die elke dag weer groter maken, dus dan is het toch win-win om een ​​stukje van die grotere taart te staan? Kom alleen niet aan de taart zélf; die is van de ondernemer. Hard voor gewerkt. Of zoals Sywert van Lienden na zijn mondkapjeszwendel bij Buitenhof al duidelijk: die negen miljoen krijgen we niet terug, maar van het rendement op die negen miljoen wilde Sywert misschien wel iets weggeven.

Earth Today is een product van deze tijd, waarin alles een investering moet zijn en speculatie in de plaats van de onderliggende waarde centraal staat. Waarin de grootste winst altijd gemaakt wordt door mensen die al rijk waren. Bovendien is het idee dat de taart als groter moet worden juist een belangrijke oorzaak van de klimaatcrisis. Échte filantropie gaat over inleveren en goedmaken, kijken naar filantrokapitalisme hoogstens een verbandje bieden voor een almaar dooretterende wonder.

Niet elke crisis is een kans en vaak is een win-win helemaal niet mogelijk. Dat het Gersch en de zijnen niet nu om hun filantrokapitalistische win-winillusie uit te leggen, is niet verwonderlijk. Het is namelijk niet uit te leggen. Filantropie is niet aan te raden: wie goed wil doen, moet inleveren.

Leave a Reply

Your email address will not be published.