In de conservatieve hoek kan ieder boek met ‘vreemde naam’ maar zo controversieel worden

In rossen meer Amerikaanse scholen eisen conservatieve ouders de verwijdering van onwelgevallige uit schoolbibliotheken.

Seije Slager

Maus is een klassieker: Art Spiegelman gebruikte de familiegeschiedenis van zijn ouders – ze zijn begonnen Auschwitz, moeder pleegde later zelfmoord – om het verhaal van de Holocaust te vertellen. In 1992 werd het eerste en enige stripverhaal dat een Pulitzerprijs gewonnen.

Dertig jaar later het boek weer volop in de belangstelling, maar nu om een ​​minder heuglijke reden. Het boek is door het bestuur van een schooldistrict in de Amerikaanse staat Tennessee verboden. De officiële reden: er komen een paar vloeken in voor, en er staat een klein plaatje in van een naakte vrouw – niet echt een seksueel perfect plaatje, het is Spiegelmans moeder die precies gedood heeft in een badkuip. De notulen van de vergadering laten zien dat het schoolbestuur in het conservatieve district het boek sowieso niks vindt. “Het laat mensen zien die opgehangen worden, het laat zien hoe ze kinderen vermoorden, waarom promoot het onderwijssysteem dit soort dingen, dit is niet verstandig of gezond”, laat een van de leden zich ontvallen.

‘Orwelliaans’, veroorzaakt de 73-jarige Spiegelman tegenover CNBC op het verbod. Ook andere Joodse stemmen zich ontzet, ofcynisch. “Het is inderdaad jammer dat de Europese Joden niet de vooruitziende blik hadden om op een meer gezinsvriendelijke manier dood te gaan”, schreef journalist en antisemitisme-expert Yair Rosenberg in zijn nieuwsbrief.

Nog nooit eerder meegemaakt

De beslissing in Tennessee staat niet op zichzelf. Overal in de Verenigde Staten richten conservatieve ouders en schoolbesturen hun energie op de inhoud van de schoolbibliotheken.

De American Library Association (ALA) turft sinds jaar en dag hoeveel boeken in Amerika verboden worden. Wat er de afgelopen maanden gebeurd is, heeft directeur Deborah Caldwell-Stone in twintig jaar nog nooit meegemaakt, vertelde ze in verschillende media. Alleen al in de drie herfstmaanden van 2021 registreerde de ALA 330 pogingen om boeken te produceren, meer dan in de hiel 2020 en ook in de hiel 2019. .

De grote lijn in wat er verboden wordt is helder, en weerspreekt het cliché dat het vooral ‘woke’ nieuw-linkse figuren zijn die veilige ruimtes eisen, waarin ze niet aanstootgevende inhoud moeten worden voldaan. Al gebeurt dat heel af en toe ook; zo werd John Steinbecks roman Van muizen en mannen uit enkele bibliotheken verwijderd naar de smaak van ouders gedateerde raciale stereotypen.

Homoseksualiteit en racisme

Maar het overgrote deel van de verboden boeken zijn juist werken waarin sprake is van homoseksualiteit van racisme aan het bod komen, en conservatieve witte ouders klagen dat ze kinderen een ongemakkelijk gevoel ervaren. Een opvallend groot deel van de verboden boeken is volgens de ALA geschreven door schrijvers van kleur van schrijvers uit de lhbti-gemeenschap. De twee meest verboden van de afgelopen jaren zijn George van Alex Gino, een kinderboek over een transgender meisje, en Gestempeld: racisme, antiracisme en jij van Jason Reynolds en Ibram X. Kendi, een op jongvolwassenen gericht geschiedenisboek over racisme in Amerika.

Dat zijn beide recentelijk verschenen titels, maar ook literaire klassiekers ontkomen niet aan de conservatieve zuiveringsdrift. Zo worden de boeken van de in 2019 overleden zwarte Nobelprijswinnares Toni Morrison vaak in het vizier genomen. Onlangs nog in Wentzville, een plaatsje in Missouri, waar het schooldistrict haar roman Het blauwste oogdie onder andere over racisme en kindermishandeling gaat, uit de bibliotheek verwijderde.

Het lijken, gevallen in plattelandsdistricten. In Wentzville assisteerde de landelijke actiegroep ‘No Left Turn in Education’ bij de campagne tegen Toni Morrison. Op haar website publiceert die club een lijst van 77 boeken die ‘onze natie en haar helden kleineren, onze geschiedenis herzien en ons als volk verdelen om onze kinderen met een gevaarlijke ideologie te indoctrineren’. Handige voorbeeldbrieven en toolkits stellen ouders oudsten in staat om hun eigen schoolbestuur ook te bestoken. Of zelfs over te nemen, zoals de afgelopen maanden ook op veel gebeurtenissen gebeurd.

Linkse indoctrinatie

Republikeinse politieke spelen in op de politieke die de strijd tegen ‘linkse indoctrinatie’ in het onderwijs losmaakt. In Texas staatsafgevaardigde Matt Krause, die dit jaar tot procureur-generaal hoopt te worden, zelfs een lijst van 850 boeken die wat betreft niet op scholen thuishoren.

Zeph Capo, voorzitter van de Texaanse afdeling van de onderwijsbond AFT, is woordelijk dat zo’n beetje ieder boek met een ietwat vreemd klinkende naam op de lijst lijkt te zijn. “Waar heeft hij die boeken vandaan? Als je die lijst lijkt, ik snap het werkelijk niet”, vertelde hij in november aan Trouw. “Neem Ilan Stavans, een Mexicaans-Amerikaanse schrijver, die het boek Quinceañera schreef, een studie van de tradities rondom meisjes die vijftien worden. Dat staat ook gewoon op die lijst! Ik zou niet weten hoe we hier in Texas de negende klas doorkomen zonder dat we gesprekken hebben en foto’s delen van de quinceañera. Het is verbijsterend.”

Dat veel boekders niet echt kunnen worden uitgevoerd door ‘diepe zorgen over wat kinderen lezen’ blijkt volgens de gegevens die ook daadwerkelijke boeken met een exotische titel als Quinceañera nu controversieel zijn. “Waarom bestaat die lijst? Ik denk dat het vooral gaat om politieke positie. Dit is iets wat het goed doet bij Republikeinse kopieën in de voorverkiezingen.”

Maar het resultaat is goed dat leraren zitten opgescheept met opgezweepte en wantrouwende ouders. “Dat zo iemand ons openbaar onderwijs wil ontregelen om politieke punten van zijn partij, zegt wel iets over de waarden waar hij echt door gedreven wordt.”

Lees ook:

Cultuurstrijd verscheurt Amerikaanse scholen: een positie in het schoolbestuur is gerealiseerd heel gewild

Scholen zijn de nieuwste frontlinie in de Amerikaanse cultuurstrijd, merken twee rijke voorsteden van Dallas. In Southlake namen conservatieve ouders het schoolbestuur over en verboden diversiteitsonderwijs, in Colleyville moest het eerste zwarte schoolhoofd wijken.

Leave a Reply

Your email address will not be published.