Je moet nu niet erg links te zijn om toch een beetje naar links te willen

Kustaw Bessems

Laatst zag ik een jongen vrolijk dansen in een drukke kroeg. Hij droeg een T-shirt van een communistische organisatie, het stond in kloeke letters op zijn buik. Twintig zal hij zijn geweest. Niemand keek op van om. Terwijl ik met mijn ogen knipperen bij zo’n met trots gedragen bekentenis tot een met bloed doordrenkte totalitaire beweging.

Het is een trend hè, onder sommige jongeren. De SP is er zijn jongerenorganisatie aan kwijtgeraakt. Tegen het probleem dat weinig van historisch bewustzijn getuigt, ligt het verweer voor de hand: die uitwassen, die vormden niet het echt communisme zoals het is bedoeld. Je zou zeggen dat na ruim een ​​eeuw proberen op behoorlijk grote schaal, de conclusie moet zijn dat het met de uitgangspunten ook niet helemaal goed kan zitten.

Maar zo’n tendens is ergens een reactie op. Op de slinger die nooit eens bij het juiste punt blijft hangen. Kijk naar het voortrekken van vermogende oneevenredige staatssteun voor grote bedrijven en het vernuftig ontworpen belastingparadijs Nederland. Geen rechtgeaarde liberaal kan volhouden dat hij gedroomde gelijke speelveld ziet.

Smet op de chocolademousse

Door de vrijheid, het welzijn, de creativiteit en het respect voor alles wat ooit is voortgebracht. En toch, soms bekruipt me het gevoel dat ooit mensen zullen terugkijken op verschijnselen hier en nu zoals wij kunnen schamperen over de nutteloze functies die werden bedacht om in heilstaten van weleer ‘volledige werkgelegenheid’ te bereiken.

Bijvoorbeeld toen ik laatst ‘s avonds laat chocolademousse stond te maken voor dertien man. De chocola was al verkregen, het eiwit al geklopt toen ik erachter kwam dat ik per ongeluk bekers geklopte room had gekocht in plaats ongeklopte. Dat was dus veel te weinig. Elke thuiskok snapt de paniek. Bekentenis: ik liet een flitsbezorger komen. Nog ging het bijna mis. In zijn enorme haast gaf hij me aanvankelijk het trauma tasje. Twee cola en een popcorn zaten eraan.

Er is van gesmuld, maar voor mij zat er een smet op die mousse. Tot dat moment had ik aan iedereen die het horen wilde zeggen dat het niet klopte, die flitsbezorgers, dat het niet kon. En zo is het ook. Van de week werd bekend dat de arbeidsinspectie extra gaat controlerenwant: schijnzelfstandigheid, te grote tijdsdruk, te zware tassen, niet goed verzekerd, geen sociale premies en onveilige panden.

Met even vreemding zal mogelijk ooit worden teruggekeken op de beelden van lange rijen op Schiphol, als daar de reportage naast wordt gelegd die Jeroen van Bergeijk undercover maakt over de verborgen wereld van de koffergooiers, die voor 10,69 euro per uur werk doen waar ze letterlijk aan kapot gaan.

Linksige gedachten

Een raadsel van deze tijd is dat het nog maar mondjesmaat lukt om uitbuiting om te zetten in actie. Al zien we die beloning meer in verhouding komt te staan ​​iets tot de waarde van geleverde arbeid. Zoals bij de politie, die er in de nieuwe cao flink op vooruit gaat.

Maar het gaat langzaam. En bescheiden. Misschien omdat een flink deel van de mensen is gemaakt dat alle problemen zijn te aan vijanden van buiten. De EU, de immigranten, de klimaatgekte. Niet dat aan de EU en geen problemen kleven van dat klimaatbeleid niet kritisch weergegeven mag, maar de religiositeit met extreemrechts op een handvol kwesties hamert, dat is mensen dom houden, beleid en bedrijfsleven ze arm houden.

Voor mij persoonlijk is het beste even wennen, zulke linksige gedachten. Van huis uit is mijn grondhouding dat het in het leven om twee dingen gaat: verzet tegen groepsdwang en verzet tegen staatsdwang. Systemen nemen de boel over en verstikken het individu en links is van de systemen. Maar zo zie je dat context alles is. Vandaag de dag hoef je niet erg links te zijn om een ​​beetje naar links te willen.

Draai om de oren

Je moet ook wel horende doof en ziende blind zijn, wil je niet doorhebben dat doorgeslagen marktwerking staatsdwang slechts verergert. In een gesprek dat ik had met Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen maakt hij – lang niet als enige – de analyse: overheid die zich ervoor niet lenen zijn vermarkt, kan de alleen nog proberen grip te krijgen met een stortvloed van wetten en regels .

Zo is een overheid ontstaan ​​die ons eerst lang aan ons veel overlaat, om ons dan op onverwachte momenten het hemd van het begin van een paar gemene draaien om de oren te vragen. Van verzorgingsstaat naar controlestaat.

Het interesse is, hoewel de overheidsuitgaven het afgelopen decennium flink zijn gedaald – corona zelfs daar gelaten – geeft Nederland zekerheden bij andere landen nog best veel uit. Maar weet je waar Nederland heel laag op scoort? Op het aantal mannen bij de overheid. En je dan maar waar de menselijke maat blijft.

Eerlijke belasting van vermogen, minder staatssteun voor grote bedrijven, rechten voor werkenden en restauratie van publieke diensten. Achter zo’n gematigde agenda moet je toch kunnen scharen zonder totalitair T-shirt aan.

Bijna nooit aan overheidsfalen wordt wat ze nodig hebben, ziet Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen. Dat zou hen meer recht doen en kunnen zorgen dat herstel eindelijk opschiet . De overheid moet niet tegen waar een burger aanspraak op maakt, zegt Van Zut Kustaw Bessems in de Volkskrant-podcast Stuurloos, de overheid moet die burger gaan waar hij recht op heeft:

Leave a Reply

Your email address will not be published.