Jetten gaat het klimaatbeleid ‘ongehoord sturen’

Minister Jetten (Klimaat, D66) neemt de regie van het klimaatakkoord nog voor het eind van dit jaar volledig over. Ministers die voor landbouw, verkeer, de industrie en wonen verantwoordelijk zijn, moeten elke maand van de voortgang van de verduurzamingsplannen op hun gebied overleggen.

„Er komt een ongehoorde uitvoering van het klimaatakkoord”, stelt een betrokken. Het ‘voortgangsoverleg’, dat onder leiding van oud-minister Ed Nijpels (VVD) de uitvoering van het akkoord coördineerde, krijgt na drie jaar een andere rol. Nijpels stapt later dit jaar op als voorzitter.

Jetten zal de bestuurlijke veranderingen voor het zomer laten zien, getoond uit een rondgang onder ingewijden. Het verantwoordelijke ministerie van Economische Zaken en Klimaat wil niet ingaan op de plannen. „We willen eerst de Tweede Kamer informeren en niet voor onze eigen muziek uitlopen”, zegt een gezegd.

Onder de uitvoeringsregie van het kabinet moeten de afspraken uit klimaatakkoord en de ambitiere doelen van het 2019 worden gevormd. Het is de bedoeling het nieuwe bestuursmodel van het akkoord in november in te voeren.

In plaats van jaarlijks worden de vooruit van het klimaatbeleid elk halfjaar aan de Kamer gemeld. Ook komt er dit jaar een klimaatraad die uit acht tot tien onafhankelijk bestaat. Die raad gaat gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen, zoals dat al in het Verenigd Koninkrijk gebeurt. Sinds 2008 komt het Climate Change Committee daar geregeld met voorstellen.

Het klimaatakkoord wil de CO2-uitstoot in 2030 49 procent lager hebben dan de gevolgen van onder de verantwoordelijkheid van het vorige kabinet. Maar met uitzondering van toenmalig minister Eric Wiebes (Klimaat, VVD) ontstaan ​​de bewindslieden amper bij het akkoord. De verantwoordelijke ministers voor landbouw, verkeer en wonen waren vaak van nooit bij overleg rond het klimaatakkoord aanwezig. In een gesprek met NRC eerder dit jaar constateerde Jetten dat bij het klimaatakkoord „soms zelfs tegen de stroom vanuit Den Haag in” gaan.

De benodigde steun kwam evenmin toen bleek dat de verduurzaming niet snel genoeg ging om de doelen te halen. Het Planbureau voor de Leefomgeving berekende eind vorig jaar dat de uitstootreductie van 49 procent in 2030 „nog niet in zicht” was.

Het coalitieakkoord van Rutte IV heeft sinds eind vorig jaar een uitstootreductie van „ten minste 55 procent” in 2030 als doel. Voor die extra reductie moet bijvoorbeeld worden verzorgd door een verscherping van de CO2-heffing voor bedrijven en een nationaal isolatieprogramma. Vorige week werd al bekend dat na 2025 de traditionele cv-ketel dient te worden vervangen door een duurzamer alternatief, zoals de warmtepomp.

Jetten gaf in februari al aan een einde te willen maken aan het gepolder rond klimaatbeleid. „De afgelopen jaren hebben we als politiek veel klimaatbeleid echt bij anderen over de schutting gegooid. […] Mijn boodschap is nu: dit is het coalitieakkoord en daar gaan we niet over onderhandelen”, zei hij in NRC.

Overgrote meerderheid positief

Van de negatieve stemming bij het klimaatakkoord reageert de overgrote meerderheid positief op het nieuwe beleid. Veel veranderingen die Jetten willen invoeren, komen al aan de orde in een ‘adviesnotitie’ die in november onder de verantwoordelijkheid van de leiding van het klimaatakkoord werd uitgebracht. Omdat de minister nog geen definitieve plannen heeft, wil geen van de gesprekkenpartners worden genoemd.

Vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke organisaties vormen sinds 2019 vijf overlegorganen, die ‘klimaattafels’ worden genoemd. Die betroffen de deelgebieden verkeer, landbouw, industrie, elektriciteit en gebouwde omgeving. Een betrokkene: „Het is nooit helemaal helder geworden wat de functies van die tafels waren. Wat is hun verantwoordelijkheid, wat is de verantwoordelijkheid van het kabinet? Ik vind het heel goed dat daar nu helderheid in komt.”

Nu krijgen de verschillende departementen de verantwoordelijkheid voor de uitvoering en krijgen de tafels meer een functie in de praktische uitwerking. In de nieuwe opzet verliezen de bedrijven verder hun rol aan de overlegtafels worden juist versterkt. 70 procent van de hernieuwbaar zijn in 2030 en gaat zich met het toekomstige energiesysteem van Nederland.

Het voortgangsoverleg van het klimaatakkoord zal niet langer het beleid uitgevoerde, maar krijgt een rol bij de democratische inbedding van het beleid. Het ontstaan ​​van dat overleg komt in andere handen; Ed Nijpels (72) heeft volgens ingewijden intern verzonden te vertrekken. De oud-minister was al in 2013 betrokken bij de totstandkoming van het energieakkoord en was voorzitter van het Klimaatberaad dat aan de basis stond van het klimaatakkoord. Nijpels zegt pas te willen reageren als het kabinet zijn plannen bekendmaakt.

Leave a Reply

Your email address will not be published.