Koffie bij Liane den Haan, broodjes bij de PvdA en GroenLinks. Rutte en Kaag zoeken steun bij de oppositie

Kamerlid Liane den Haan had taartjes bij de koffie en rooibosthee. Bij de PvdA en GroenLinks liggen broodjes en melk klaar voor premier Mark Rutte (VVD) en minister van Financiën Sigrid Kaag (D66).

Samen liepen Rutte en Kaag deze week oppositiefracties af, op zoek naar steun voor de dite Voorjaarsnota in juni en de nieuwe begroting later jaar. Maar van ze kunnen ophalen en betalen?

Rutte zei vrijdagmiddag in zijn weergegeven dat hij „heel veel” had gehoord. „En de sfeer was aangenaam.” Er was verder nog niets afgesproken, nee. „Maar het doel was niet om deals te sluiten in achterkamers.”

Het zal zo goed zeker niet makkelijk worden om in de Eerste Kamer, waar het kabinet-Rutte IV geen meerderheid heeft, genoeg steun om voor de begroting te krijgen. De oppositie bestaat uit meerdere partijen, bij wie het kabinet een grotere profileringsdrang ziet. Een paar van die partijen krijgen dat ze vooraf beginnen, zoals eerdere, is aankondiging.

En er zijn grote financiële gaten, door grote uitgaven. Onder druk van de eerste kamer moet meer geld naar de jeugdzorg en zal de aow toch meestijgen met de verhoging van het minimumloon. Er gaat extra geld naar defensie. En het kabinet moet spaarders betalen die onterecht te veel vermogensbelasting hebben betaald in box 3. Al met al zou het gaan om een ​​tekort van tussen de 10 en 15 miljard euro.

Haast is er niet, zei Rutte op zijn rondgang langs de oppositie. Het kabinet moet de Voorjaarsnota voor 1 juni naar de Tweede Kamer sturen, maar het geld voor alle uitgaven is geregeld te zijn in september, met Prinsjesdag. En over de tweederde van de financiële oplossing zou al onderlinge overeenkomsten zijn tussen de regeringspartijen VVD, D66, CDA en ChristenUnie.

Tactiek

Tot irritatie van vooral PvdA en GroenLinks wilden Rutte en Kaag binnenskamers nog niets zeggen over die coalitie-afspraken. Dat is tactiek: de regeringspartijen weten dat de oppositie is opgesteld. Rutte en Kaag wilden eerst horen wat de wensen van de oppositie zijn – dat verleden, vinden ze zelf, bij een ‘nieuwe politieke cultuur’ waarin de coalitie niet alles bedisselt.

In de Eerste Kamer zou Rutte IV (met maar 32 zetels) steun kunnen vinden bij PvdA en GroenLinks (samen 14 zetels). Van bij 21 (7 zetels), aangevuld met de steun van SGP (2).

Lees ook: Het kabinet zoekt de achterkamertjes op

JA21 zet hoog in, ook dat is tactiek. De partij wil meer koopkracht voor middengroepen, iedereen in box 3 stemmen, meer geld voor kernenergiebeleid en een sterker asiel. Dat laatste ligt moeilijk ligt bij de coalitiepartijen D66 en ChristenUnie en is nu aanmeldcentrum Ter Apel overstroomt.

PvdA en GroenLinks willen in ruil voor hun steun niet een béétje van dat maar een linkse ommezwaai, die Nederland minder gelijk moet maken. Denk aan: meer vermogensbelasting, hogere minimumloon, betaalbare energieprijzen voor lage inkomens.

Maar tot onderhandelingen kwam het helemaal niet bij de broodjes. Rutte en Kaag bleven terughoudend, Jesse Klaver en Attje Kuiken hebben een paar bekende punten op hun verkiezingsprogramma’s, veel verder ging het niet.

openbaar vertoon

Zo prei de rondgang langs de oppositie vooral een openbaar vertoon van ‘luisteren’. Voor een aantal partijleiders was de eerste keer dat ze Kaag ontmoeten – die liep woensdag de fractiekamer van BBB straal voorbij en was bijna bijna bij het CDA toen Rutte haar terugriep: „Híer moeten we zijn Sigrid. Hallo Carolien!”

Op vrijdag zei Rutte dat de gesprekken alleen goed voor de plannen: „De relaties zijn ook bedoeld.”

De grote vraag is wel: hoe dicht het kabinet de grote gaten? Rutte over zelf al eens hogere belastingen voor bedrijven en vermogens om zo de koopkracht van mensen met weinig geld te verbeteren. Op tafel liggen ook de 35 miljard euro voor de energietransitie en de 25 miljard voor de stikstofcrisis. Als die twee fondsen, met geleend geld, kleiner worden gemaakt zou dat niet direct geld, maar wel eenmalig ruimte geven in de begroting.

Rutte en Kaag hebben een voorstel van de oppositie op een overzicht. Het kabinet kan nu gaan spreken welke plannen, bijvoorbeeld in de vorm van motieven van de oppositie, in de Tweede Kamer bevorderd kunnen worden. En dan misschien niet door alle coalitiepartijen, maar door een paar, wat dan ook weer zou bij de nieuwe ‘cultuur’ waarin regeringspartijen elkaar minder strak vasthouden.

In de coalitie kunnen zich zich nauwelijks voorstellen dat de oppositie tegen plannen die in elk geval deels aan hun wensen tegemoet komen, mogelijk maken de hele begroting onderuit wordt gehaald.

Komende week zal de oppositie, net als afgelopen week, een Kamerdebat aanvragen over de rondgang van Rutte en Kaag. Ze zijn er zo goed als zeker een groot punt van maken als de vier coalitiepartijen dit opnieuw tegenhouden. Bij VVD, D66, CDA, ChristenUnie vinden ze net als Rutte: er is nog tijd genoeg.

Leave a Reply

Your email address will not be published.