Kunnen we wel zonder Russisch gas?

Nederland stopt nog dit jaar met de import van Russische energie. Dus steenkolen, olie én gas uit het land van president Poetin worden taboe. Een verrassende en gewaagde stap het kabinet vrijdag na afloop van de ministerraad met het durven presenteren. „Garanties kan ik niet geven, maar ik schat de kans dat het gaat met redelijk hoog in”, zei premier Rutte. Vier vragen over de energieboycot, als vergelding voor de Russische agressie in Oekraïne.

1 Hoe gaat het kabinet voorkomen dat er een gastekort ontstaat?

Drie maatregelen zorgen ervoor dat bedrijven hier de komende winter blijven en dat koud douchen geen Nederlandse gewoonte wordt. Vooral vloeibaar gas (LNG) gaat een belangrijke rol spelen. Gasunie heeft eerder dit jaar een drijvende gasterminal in de Groningse Eemshaven gecharterd en meer capaciteit in de Rotterdamse haven moet leiden tot een extra invoer van mogelijk 8 miljard kubieke meter. Die hoeveelheid is al dan de jaarlijkse import van Russisch gas (6 tot 7 miljard kubieke meter), maar de vraag is goed van er voldoende LNG – tegen algemene prijzen – beschikbaar blijft. Nederland is niet de enige die voor deze weg kiest.

De tweede installatie is verbruikt. De deze maand gestarte campagne ‘Zet ook de knop om’ moet ervoor zorgen dat de thermostaat in huizen en kantoren wat omlaag gaat. Daarnaast wordt de komende jaren 4 miljard euro subsidie ​​uitgetrokken voor de isolatie van 2,5 miljoen woningen.

Verder wordt overheidsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN) om de grote gasberging Bergermeer te beginnen met de winter voldoende te vullen. Het kabinet wil voorkomen dat de voorraden net als afgelopen jaar onvoldoende worden aangevuld. Onzekerheid over de lage buffers, het gevolg van lage Russische leveringen, speelde een belangrijke rol bij de hoge gasprijzen.

2 Die gasberging in Bergermeer wordt deels door Gazprom gehuurd. Kan EBN die dan toch vullen?

Het Russische staatsbedrijf Gazprom heeft de beschikking over 40 procent van deze omvangrijke berging in Noord-Holland. Maar dat wil volgens staatssecretaris Hans Vijlbrief (Mijnbouw, D66) niet zeggen dat Nederland niets kan doen.

Als Gazprom volgens de bijna lege berging (nu slechts voor 11,5 procent gevuld) van vers gas te voorzien, mag de overheid Vbrief het heft zelf in handen nemen. EBN gaat dan andere leveranciers zoeken die vanaf half mei aan de slag kunnen.

Maar daarvoor is wel subsidie ​​nodig: door de huidige hoge gasprijzen lopen bedrijven het risico dat de prijs in de winter is, met verlies als gevolg. Volgens Vijlbrief gaat het ruim 600 miljoen euro kosten om Bergermeer voor minimaal 70 procent te vullen.

3 En hoe gaat dat met olie en kolen?

Die worden veel meer in Europees verband. Dat geldt niet voor gas, want een Europese gasboycot is, door de grote afhankelijkheid van landen, nog ver weg.

Een ban op steenkolen lijkt de minste problemen op te leveren. Binnen de Europese was eerder dit jaar al besloten geen Russische kolen meer wordt vanaf augustus. Anders dan bij gaspijpleidingen het land binnenkomt – wordt steenkool op een wereldmarkt, met veel meer aanbieders. Het kabinet verwacht dan ook, schrijft het vrijdag aan de tweede kamer, dat het aanbod van kolen niet in gevaar komt.


Lees ook: Uitstoot steenkool neemt toe, door hoge gasprijzen

Voor het uitvoeren van een snel olie-embargo worden volgens energieminister Jetten (D66) komende week in Europees verband verdere afspraken gemaakt. Afgelopen week maakte Duitsland al bekend nog dit jaar te stoppen met Russische olie. Streven van Jetten is dat de hele Europese Unie diezelfde stap gaat zetten, „met voldoende leveringszekerheid”.

Net als bij kolen wordt olie op een wereldmarkt, waarbij scheepstransport cruciaal is. Toch kunnen landen als Polen, Tsjechië en delen van Duitsland in de problemen komen. Zij zijn nu erg afhankelijk van de Russische oliepijpleiding Droezjba. Stokt die toevoer dan moeten de lokale raffinaderijen op een andere manier worden bediend. Over de weg via de binnenvaart lijkt geen optie.

4 Gaat de prijs van energie verder omhoog?

Van een opbrengstmiddag stijging van de gasprijs was vrijdag na de kabinetsbeslissing geen sprake. Dat is niet zo verwonderlijk, omdat de gasprijs op een Europese markt tot stand komt, resulterende nationale snellere minder impact hebben.

Maar volgens staatssecretaris Vijlbrief kan de boycot zeker tot hogere prijzen leiden. „Als je verkregen bronnen afsluit, dan is het gevolg dat we allen meer geld kwijt zijn aan energie”, zei hij vrijdagmiddag. „Dat kan ik niet veranderen, tenzij je minder gebruikt door energie te besparen.” Ook de extra kosten van het vullen door EBN van de gasberging in Bergermeer zullen uiteindelijk door de doelen worden opgehoest.

Leave a Reply

Your email address will not be published.