‘Mijn film gaat over abortus en pijn, maar ook over lust en genot’


Anamaria Vartolomei in L’événement.

‘We kennen elkaar niet’, stond in het via Twitter verzonden berichten, ‘maar ik moet je iets zeggen: ik zag je film, en ik ben flauwgevallen.’

Audrey Diwan lag al in bed, in haar hotel in Venetië, toen ze de eerste reactie ontvingen op haar speelfilm L’événement. Die was ‘s ochtends voorvertoond op het Italiaanse filmfestival, maar de eerste, jubelende recensies van het verpletterende drama over een illegale abortus pas een dag later volgen; een gevolg van de door festivals opgelegde embargo’s, die soms een kwelling zijn voor de regisseurs. De 42-jarige Franse cineast lag wakker van de spanning, vol rekenkracht. ‘Ik las dat allereerste bericht en ik dacht: o, het wérkt! Je vóélt de film! Dank je, wilde ik antwoorden. Niet dank je voor het flauwvallen, maar dank je: dit is de beste reactie die ik me kon wensen.’

L’événement, nu te zien in de Nederlandse bioscopen, werd een week later door de jury met de Gouden Leeuw. De film volgt de jonge student literatuur Anne probeert te proberen. Terwijl ze het arbeidersmilieu van haar ouders ontstaan ​​te ontstaan, ziet ze haar haar storten. De verfilming van de autobiografische novelle van Annie Ernaux (hier verschenen als Het voorval) speelt in het Frankrijk van voor de legalisering van abortus (ingevoerd in 1975), maar Diwan verschijnt een tekst als ‘Frankrijk, 1963’ in beeld.

De regisseur, in gesprek met een klein weergegeven journalisten: ‘Ik wil dat je de jaren niet verwerkt ziet, maar dat je erin beweegt. Het mocht niet als een historische film, waarbij het onderwerp in een soort fles zit, een doos. Alsof het voorbij is, afgesloten. Helaas weten we allemaal dat dit niet voorbij is.’

Regisseur Audrey Diwan.  Beeld Getty Images

Regisseur Audrey Diwan.Beeld Getty Images

Terwijl Diwan onderweg was naar Venetië voor de wereldpremière van haar film, afgelopen september, werd in Texas een nieuwe nat ontvangen. Medische instanties is het daar samenhangende al na zes weken verboden bij te staan ​​bij de zwangerschap van een zwangerschap. Ook andere staten rekening houden met de nieuwe wetgeving in te voeren, een scherpe beperking van de sinds 1973 in de VS gangbare abortusrechten.

Debat

‘Dat nieuws blies me omver. En het is niet alleen Texas. Er is ook Polen. En er zijn nog meer landen helaas. Ik was blij met de eerste reacties op L’événement, maar ik dacht ook: oké, dit is pas de helft. Ik heb deze film ook gemaakt voor de mensen die anders over abortus denken dan ik. Hoe krijgen we die groep naar de bioscoop? Dat is niet zo makkelijk, maar toch hoop ik op debat. Mijn film is niet bedoeld als provocatie. Ik wil slechts tonen wat een meisje moet doorstaan ​​als ze een clandestiene abortus ondergaat. En ik wil de gezichten van mensen met verschillende opinies ná de vertoning. Of we het er in ieder geval over eens zijn wat een verbod bevat: de pijn, het geweld en ook de eenzaamheid van Anne. Als je abortus niet toestaat, zullen dit soort clandestiene abortussen plaatsvinden, datum bewijst de geschiedenis. Misschien naïef, maar ik geloof toch dat mensen in staat zijn van mening te veranderen. En kunst kan dat. Ik zou ook graag naar Texas gaan, om de film uit te gaan en in discussie te gaan. Of naar Polen.’

Als ze een drama over de impact van een illegale abortus maken, beloofde vooraf, dan mocht er in die film nooit worden weggekeken. Geen kort shot van wat breinaalden, maar de hele ingreep tonen. ‘Niet aangenaam om te zien. Ik stond zelf te huilen op de set, de dag waarop we die scène met de naalden draaien. Ik huilde zelfs zo hard dat de geluidstechnicus vroeg of ik wat verderop kon gaan staan. Maar ik huilde, wist ik dat het klopte. Als ik niet bereid ben het ondraaglijke te tonen, moet ik deze film niet maken.’

Toen ze de passage over de naalden las in het boek van Ernaux, de regisseur een pijnscheut in haar buik. ‘Mijn hart bonsde. Ik heb ook gehad doordrongen hoezeer had kunnen lijden, als de abortuswet had niet bestaan ​​in Frankrijk. Hoeveel geluk ik heb dat ik hier woon. Ik heb zelf een abortus gehad. En zelfs onder ik deze film was gedraaid, over dit onderwerp en over de noodzaak de stilte te doorbreken, vroeg ik me nog steeds over: ga ik het over mijn eigen abortus hebben? Die twijfel… Daaraan zie je hoe sterk die krachten zijn. De schaamte, die een schaduw werpt. De schuld die je wordt te voelen. Het werkt door, ook op mij. Nog rossen.’

null Beeld

L’événement is pas de tweede speelfilm van Diwan, die lange tijd als scenarist werkte, onder anderen voor regisseur Cédric Jimenez, haar ex-echtgenoot. Ook was ze hoofdredacteur van het Franse vrouwenblad Stilist. Ze groeide op in Parijs, als dochter van een Libanese vader en een Roemeense moeder. ‘Op een dag vlogen er kogels door de ramen van het appartement van mijn ouders in Libanon, toen mijn moeder zwanger van me was. Ze zei: misschien moeten we maar naar Frankrijk gaan. Ik heb me altijd afgevraagd hoe mijn leven eruit zou zien als we daar waren bewaard. Maar ik voel me heel Frans. Ik ben Frans. Gek op Franse literatuur, Franse cinema. Maar wel degelijk met een regelmatige cultuur.’

Minimalistisch

Ook de hoofdrolspeler in haar film bezit een Roemeense oorsprong: Anamaria Vartolomei (23) verplaatst op haar tweede met haar ouders naar Frankrijk. ‘Ze bezit iets mysterieus’, zegt Diwan over de actrice. ‘Heel sterk aanwezig, maar minimalistisch in haar spel. Dat werkt uitstekend voor L’événement, waarin ze constant van dichtbij wordt begint. Als je dan te veel doet als actrice, wordt het veel te veel. En ja, er waart op een of andere manier wel een soort Roemeense geest rond in de film. Al bezit ik daar niet echt een verklaring voor. Maar ik help er nog niet eens aan herinneren dat hét meesterwerk over abortus door een Roemeen is gemaakt.’

Diwan doel op 4 maanden, 3 weken & 2 dagen, Cristian Mungiu’s in 2007 ontmoette het Gouden Palme-drama over illegale abortus tien ten tijde van het regime van Ceausescu. Een verschil met eerdere films over abortus is de aandacht die L’événement schenkt aan de beleving van seksualiteit door een jonge vrouw. ‘De film gaat niet alleen over pijn en abortus, maar ook over lust en genot. Anne vecht voor haar vrijheid om dat genot te kunnen beleven. Ik heb het daar uitvoerig over gehad met mijn co-scenarist Marcia Romano: hoe krijgen we die seks stap voor stap in de film? Ik wil dat je haar bereid zich voelt, voor we eens in de huid-op-huid zijn beland. Het mag niet zomaar even passeren.’

Diwans film kent enkele extreme scènes. Uit een mening, merken een journalist op, zou je kunnen opmaken dat de zwangere Anne toch iets van medelijden voor de vrucht die ze tracht te verdrijven. Diwan, de ogen wijd opengesperd: Waarom stel jij je daar medelijden bij voor? Heb je medelijden gezien? Je hebt medelijden gezien??’

De vraagsteller, een vrouw, valt even stil. Diwan schiet in de lach. ‘O, nou dan ben ik een slechte regisseur, ik stop meteen met mijn beroep!’ Dan, serieus: ‘Nee, ik denk dat je blik hier is beïnvloed door de samenleving. Je projecteert iets. k heb er geen medelijden in gestopt. En ik hoop ook dat bijna niet te zien is. Maar het is interessant dat jij het zo ervaart. uiteindelijk is mijn film opgezet als een vraag aan iedereen die hem ziet: hoe aanschouwen we dit onderwerp?’

De regisseur denkt nog verder na over dat woord, medelijden. ‘Het is nooit gevallen, in geen van mijn gesprekken met Annie Ernaux over haar boek en over de verfilming. Er is geen twijfel, er is geen schuld. Er is louter de wil om het te doen. Annie vertelde me dat als ze op jonge leeftijd geen abortus had gelanceerd, ze nooit schrijver zijn geworden. Voor mij kijk het publiek L’événement ook helemaal niet van Anne te houden. Zij is slechts een dat bezig is met de belangrijkste beslissing van haar leven. En dat haar besluit te overleven.’

Vartolomei

De in Roemenië geboren Anamaria Vartolomei (23) verhuisde op 6-jarige leeftijd met haar ouders naar Frankrijk, waar haar vader een bouwbedrijf begon. Toen haar vader het appartement van een actrice bewerkte en vertelde dat zijn dochter toneelspeelde, opgesteld voor dat ze auditie zou doen. Het was meteen raak: op 10-jarige leeftijd debuteerde Vartolomei als de filmdochter van Isabelle Huppert in Mijn kleine prinses (2011) van Eva Ionesco.

Leave a Reply

Your email address will not be published.