Nieuwe dreun voor stikstofbeleid: snelheidsverlaging op snelweg deugt niet

Op papier lijkt altijd alles simpel: minder vroem-vroem op de snelweg zorgt voor een lagere stikstofuitstoot. Toch?

Aan deze redenatie komt na twee jaar een einde. De rechtbank heeft afgelopen vrijdag in een verstrekt vonnis een gat geschoten in een zeer belangrijk onderdeel van het Nederlandse stikstofbeleid. De snelheidsverlaging op Nederlandse snelwegen, korte minder stikstof wordt uitgestoten en stikstofruimte vrijkomt voor en wegenbouw, deugt niet. De gevolgen zijn enorm: de bouw van duizenden woningen staat op de helling.

Premier Rutte zei bij invoering al dat hij deze ‘rotmaatregel’ liever niet wilde nemen

Dit heeft het kabinet er een nieuw probleem bij in het stikstofdossier. Na de effectieve ruilhandel en strijd om tussen boeren, provincies en industriebedrijven; het weinig animo onder boeren om te stoppen én de duizenden boerenbedrijven zonder natuurvergunningen, is er nu de afkeuring van de snelheidsverlaging als manier om stikstofruimte te creëren. Het was een van de eerste ingrepen die toenmalig kabinet-Rutte III deed boven de omvang van de stikstofcrisis was doorgedrongen. Premier Rutte zei toen al dat hij deze „rotmaatregel” liever niet wilde nemen.

Dat het een noodgreep was, was in het begin al duidelijk. In maart 2020 Rutte III onder grote druk een snelheidsverlaging door. De Raad van State had in mei 2019 geoordeeld dat Nederland te weinig deed om de uitstoot van stikstof terug te dringen, en dat de natuur afkomstig was van de dupe was – deze verslechterde en dat mag niet volgens Europese regels. De bouw van meerdere woningen en uitvoeringstrajecten viel in één klap stil.

Stikstofbank

De snelheidsverlaging van 120 kilometer per uur naar 100 kilometer overdag moest de impasse beslechten. De extra stikstofruimte die ‘vrijkwam’, werd opgenomen in een stikstofbank ontvangst kon worden voor woningbouw en snelwegprojecten.

Zo in Bergen een nieuwbouwwijk verrijzen van 163 woningen, dicht bij beschermd natuurgebied het Noordhollands Duinreservaat. De provincie was akkoord. Maar een groep omwonenden ging tegen de bouw van de nieuwbouwwijk in bezwaar. Afgelopen vrijdag gehaald ze hun gelijk. De rechtbank in Haarleme de natuurvergunning voor de bouw van de woningen. De provincie had de vergunning niet mogen geven, omdat het natuurgebied mogelijk extra wordt voorkomen.

De snelheidsverlaging zelf als middel om stikstofruimte vrij te spelen is ook omstreden, volgens de rechtbank. Zo blijkt uit onderzoeken die het ministerie van Landbouw liet uitvoeren uitvoeren dat in de buurt van vijf natuurgebieden (Brunssummerheide, Maasduinen, Sint-Jansberg, de Veluwe en Vlijmens Ven, Moerputten en Bossche Broek) de snelheidsverlaging niet tot minder uitstoot leidt, maar juist tot meer . Dit komt onder meer automobilisten om de snelheidsverlaging te vermijden, uitwijken naar sluiproutes over landweggetjes langs of door kwetsbare natuurgebieden.

33.000 woningen

De meldingen implicaties voor mogelijke uitvoer vergunde bouwprojecten. De provincies hebben voor circa 134 projecten ruimte gehaald uit de stikstofbank voor de bouw van in totaal 33.000 woningen, volgens een totaal van het Interprovinciaal Overleg (IPO), een club die de belangen behartigt van de twaalf provincies. De provincie Noord-Holland is koploper met bijna 14.000 woningen, gevolgd door Zuid-Holland met bijna 5.400.

Kunnen deze woningen nog wel gebouwd worden? Het ministerie van Landbouw, Natuur en dat niet alle 33.000 gevaar komen door het vonnis, omdat sommige vergunningen al „onherroepelijk” zijn. Hier kan niet tegen geprocedeerd worden, volgens de genoemde.

Tegen negen zegt van bouwvergunningen is wel beroep aangetekend, de gezegde: „Dat wordt nog spannend.” Daarnaast is voor recente vergunde woningbouw (samen circa tweehonderd woningen) de beroepstermijn nog niet begonnen deze -onherroepelijk zijn.

Het vonnis kwam niet echt onverwacht. In een lange brief van 24 kantjes die minister van en Stikstof Christianne van der Wal (VVD) op 1 april naar de Tweede Kamer Natuur, schreef ze op pagina 17 in wollig ambtenarenjargon dat de snelheidsmaatregel niet meer gebruikt zou worden om stikstofruimte te spelen voor bouwprojecten. En het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, dat voor de aanleg van snelwegtrajecten ook wilde putten uit stikstofruimte die vrijkwam door de snelheidsverlaging, bedacht zich op het laatste moment. Minister Van der Wal wil de snelheidsverlagende maatregel uit de stikstofbank schrappen.

Lees ook: Minister Van der Wal over stikstofprobleem: ‘Straks kunnen we geen schoon water meer uit de kraan drinken’

Geen groot succes

Volgens de woorden van LNV „piepte en kraakte” het gebruik van de snelheidsverlagende maatregel, maar was die toen de juiste oplossing.

De stikstofbank zelf is tot nu toe nog geen groot succes. Oorspronkelijk wilde toen landbouwminister Schouten de stikstofbank ook gebruik voor ruimte die zou vrijkomen door boeren op te leggen hun dieren eiwitarmer veevoer te geven. Maar die stuitte op heel veel verzet onder boeren, en ging op het laatste moment toch niet door.

Volgens de LNV-woordvoerder is dit echter niet het einde van de stikstofbank. De maximale snelheid gedurende honderd per uur, volgens de minder, omdat dit nog altijd voor uitstoot zorgt dan bij 120 kilometer en daarom nog steeds “ten goede komt aan de natuur”.

Leave a Reply

Your email address will not be published.