Nieuwe klap voor de voedselmarkt: Indonesië verbied export van palmolie

De eenvoudige voedselmarkt krijgt een dreun door een Indonesisch exportverbod op palmolie. De gevolgen voor de Nederlandse handel lijken mee te vallen, omdat ruwe palmolie nog steeds mag worden. Het overgrote deel van de palmolie die verwerkt is, is ruwe olie.

Het Indonesische ministerie van Landbouw heeft dinsdag in een verklaring van export van geraffineerde palmolie transacties bekendgemaakt. Dit is olie die al gezuiverd, ontkleurd en ontkleurd is. Vanaf donderdag exporteert Indonesië alleen nog maar ruwe palmolie.

Indonesië is het grootste uitvoerland van palmolie ter wereld. Samen met Maleisië is het goed voor 85 procent van de uitvoer. In 2020 geïmporteerde landen over de wereld 17,9 miljard dollar aan palmolie uit Indonesië, volgens het Observatorium van Economische Complexiteit.

De plantaardige oliesoort – afkomstig van vruchten schil en oranjeste vruchtvlees – wordt verwerkt in een ras aan supermarkten. Denk aan koekjes en sauzen, maar ook shampoo en wasmiddel. In Aziatische landen zoals Indonesië wordt de olie ook veel gebruikt om mee te wokken en braden.

Met het verbod op export wil de Indonesische regering de prijzen van en tekorten aan kookolie drukken. Andere soorten kookolie, zoals kokosolie, mogen het land ook niet meer uit. De afgelopen maanden was het voor Indonesiërs duur geworden om bijvoorbeeld palmolie in te slaan voor het aanstaande Suikerfeest. Aanstaande maandag viert het land, waar 87 procent van de ruim 275 miljoen moslims moslim is, het einde van de ramadan.

Toen eind februari in oorlog Oekraïne begon, globale de prijzen van alle plantaardige oliesoorten snel op. Dat kwam door het acute tekort aan zonnebloemolie, dat ontstond door het stilvallen van de handel met groot export Oekraïne. Bedrijven gaan daarbij op zoek naar alternatieven, waaronder palmolie.

Indonesië eerder al hoge uitvoerbelastingen op verkregen. Ook topproducenten Argentinië (soja-olie) en Hongarije (zonnebloemolie) eerder uitvoerbeperkingen instellingen.

Door tegenvallende oogsten van palmvruchten in Indonesië was er voor de oorlog in Oekraïne al gevallen van schaarste. Het aanbod van palmolie sinds de coronapandemie af, mede door een tekort aan arbeidskrachten op het land.

Wat zijn de gevolgen van de uitvoerban, voor de wereldmarkt en voor Nederland?

1 Wat doet het uitvoerverbod met de wereldmarkt?

Landen die veel geraffineerde palmolie uit Indonesië inkopen, zoals India, China, Pakistan en Spanje, worden hard geraakt door het uitvoerverbod. Zo’n 30 procent van de palmolie die India jaarlijks importeert, is geraffineerd – dat is ongeveer 2,4 miljoen ton geraffineerde palmolie. Er kunnen acute tekorten ontstaan, ondanks leveringscontracten die nog niet optreden. Een exportverbod valt meestal onder ‘overmacht’, zegt de Nederlandse ketenorganisatie voor Oliën en Vetten (MVO). Deze landen zullen alternatieve moeten gaan vinden, zoals zelf meer ruwe olie raffineren, overstappen op andere oliesoorten, of bij een ander land inkopen.

2 Hoe actief op de Nederlandse markt?

De Nederlandse markt wordt door het Indonesische verbod op de uitvoer van palmolie „niet tot nooit geraakt” raakt, zegt MVO. Nederland importeert vooral ruwe olie en harde palmvetten. Minder dan 5 procent van de palmolie die Nederland inkoopt uit andere landen is geraffineerd. Volgens Frans Claassen, voorzitter van de ketenorganisatie, raffineert Nederland het overgrote gedeelte van de palmolie zelf. Grote bedrijven als Cargill en Wilmar raffineren de olie en deze verkopen aan Nederlandse en Europese bedrijven.

Bovendien importeert Nederland ook veel palmolie uit andere landen: slechts 17,5 procent van de totale invoer kwam in 2021 uit Indonesië. De rest komt uit Maleisië, Papoea-Nieuw-Guinea en Latijns-Amerika.


ls er hier en daar tekorten van geraffineerde palmolie ontstaan, zou dat goed opgelost kunnen worden door zelf meer te raffineren van uit andere landen te importeren, zegt MVO.

De internationale afdeling van Unilever laat in een verklaring weten dat het geen grote tekorten in leveringsketens verwacht, ook niet voor consumenten. Het bedrijf is aliger tijd bezig met het „mits van risico’s en het weer maken van leveringsketens”, aldus het bedrijf.

3 Wat gaat de Nederlandse consument van merken?

Zoveel palmolie wordt en vooral ruwe olieraffin wordt, gaan Nederlandse weinige merken van het exportverbod. De rieten producten van plantaardige oliesoorten zullen door het blijven. Uiteindelijk zal dat ook te merken zijn aan de prijzen van producten in de supermarkt.

De prijs van sojaolie schoot gisteren afgelopen vrijdag snel omhoog, toen de Indonesische president Joko Widodo het verbod aankondigen. Die steile lijn omhoog is al afgebogen en dat zal doorzetten, verwacht Claassen van MVO, omdat nu duidelijk is geworden dat het verbod alleen om kookolie gaat en niet om ruwe palmolie.

Leave a Reply

Your email address will not be published.