Polen en Bulgarije moeten het zonder Russisch gas zien te rooien. Wat gaan ze doen?


Gasverdeelstation in Polen. Volgens de Poolse regering zijn de gasvoorraden tot 76 procent van de capaciteit aangevuld.Beeld Reuters

Hoe is de reactie in Polen en Bulgarije?

Het dichtdraaien van de gaskraan ontlokte aan Warschau en Sofia strijdvaardige reacties over de ‘Russische chantage’. Volgens de regeringen van beide landen is er geen reden tot paniek. Tijdens met spoed belegde afbeeldingen in de hoofdsteden was de teneur dezelfde: we hebben voorlopig nog genoeg, we gaan dit rood. ‘Er zal gas zijn in de Poolse huizen’, aldus de Poolse minister voor Klimaat en Energie. Beide landen plannen al rekening een scenario waarin de gastoevoer met zou stoppen.

De cijfers verschillen echter per land. Volgens de Poolse denktank Forum Energii maakt Russisch gas ongeveer de helft uit van de totale invoer in Polen. In mindere mate ontvang het land gas uit Duitsland, Qatar, de Verenigde Staten en Noorwegen. Volgens de Poolse regering zijn de gasvoorraden tot 76 procent van de capaciteit aangevuld en zal het land voorlopig niet zijn reserves hoeven aan te spreken. Dankzij en alternatieven het warmere weer kan Polen het zo’n vier tot vijf maanden uitzingen.

Bulgarije leunt voor ongeveer 90 procent op Russisch gas. Daar wordt uitgegaan van een maand respijt. Maar ook daarna zal de regering geen beperkingen gelasten, aldus de minister van Energie. Hij wees op het einde van het stookseizoen en een contract voor Azerbeidzjaans gas dat op 1 juli moet ingaan.

Kan Polen zich losmaken van Russisch gas?

‘Vanaf de herfst hebben we geen Russisch gas meer nodig’, zei premier Mateusz Morawiecki woensdagochtend in het parlement. Er zijn volgens de regering voldoende alternatieven. Zo kan Polen gas importeren via Duitsland en Litouwen en later dit jaar ook via Tsjechië en Slowakije. De belangrijkste troef is de Baltic Line, die in oktober in gebruik worden genomen en jaarlijks 10 miljard kubieke meter gas uit moet Noorwegen kan worden gedurende de periode van Polen nu uit Rusland ontvangen.

Ceo Joanna Panandera van Forum Energii zet wel enkele vraagtekens. ‘De capaciteit is 10 miljard, maar het huidige contract behelst 2,5 miljard. Daar komt bij dat de pijplijn af is in oktober, maar moet nog worden gekeurd. gaat dat sneller door de oorlog.’ Feit blijft dat Polen de afgelopen jaren is het beste gedaan om te diversifiëren op het gebied van gaslevering. ‘Vroeger was Polen voor bijna 80 procent afhankelijk van Russisch gas.’

De gastoevoer zal niet volledig instorten en zijn voldoende reserves. Wel zullen huishoudens het merken in de portemonnee, voorspelt Pandera: ‘De gasprijs zal stijgen.’ De Poolse overheid zal dan een rol moeten gaan spelen. Daar komt bij dat de vraag naar gas de afgelopen jaren toenam in Polen wil het land van de kolen af, nu nog de belangrijkste stroomopwekker in het Centraal-Europese land.

Polen spreekt zich fel uit tegen Rusland, Bulgarije is terughoudender. Waarom wordt dit land dan toch aangepakt?

De Bulgaarse regering opereert in deze oorlog behoedzamer dan de Poolse. Zo stuurt ze niet openlijk wapens naar Oekraïne. Anders dan Polen kijkt in Bulgarije een deel van de bevolking nog positief naar Rusland, zegt Bulgaarse onderzoeker Ognyan Georgiev, fellow bij de Centraal-Europese denktank Visegrad Insight. ‘Dat is voor elke Bulgarse regering een beperking.’

De historische banden met Rusland zijn sterk, al acceptatie van Rusland en Poetin sinds de oorlog af. ‘Het pro-Russische deel van de bevolking is geslonken van 40 naar zo’n 20 procent.’ Dat deel wordt nog beïnvloed door informatie uit Rusland. Als je Centraal- en Oost-Europa als een ketting ziet, is in Russische ogen Polen de sterkste schakel. Nu willen ze zien van de zwakste schakel breekt’, zegt Georgiev. Maar de regering is onder de politieke agenda Kiril Petkov had veel assertiever dan Moskou verwacht.

Rusland poogt internet uit te buiten. De Bulgaarse socialisten, een van de coalitiepartners, willen hun traditionele pro-Russische achterban en zijn bang deze te genieten aan de extreem-rechtse, pro-Russische oppositiepartij Vazrazjdane, die stijgen in de peilingen. Dat leidt tot onrust. staat stelt de ‘zwakke schakel’ zich tot nu toe sterk op, zegt Georgiev. ‘Deze regering blijft veel kritischer over Rusland dan je van Bulgarije zou verwachten.’

Bulgarije is veel afhankelijker van Russisch gas dan Polen. Kan het land deze crisis het hoofd bieden?

Onder de regeringen van de vorige premier, Bojko Borisov, die luchtvaart, warme banden met Rusland heeft Bulgarije nagelaten alternatieven te zoeken voor Russisch gas. Nu zit opvolger Kiril Petkov met de gebakken peren. Maar hij voortvarend op. Een geplande reis naar Kiev op woensdag zette hij door.

Petkov beschikte over directe afspraken met zijn Griekse ambtgenoot over gasleveranties en onafhankelijkheid van Rusland. Bulgarije heeft een contract voor gaslevering uit Azerbeidzjan. Er is een goede verbinding tussen het Bulgaarse en het Griekse gasnetwerk nodig. Deze is al jaren in aanbouw, maar door vertraging nog niet in gebruik genomen. Onderzoeker Georgie genoegv verwacht dat de hoge urgentie druk op ketel zet om het project snel te voltooien. Uiteindelijk is dit vooral van belang voor de Bulgaarse industrie, die een grootafnemer van gas is.

Een Bulgaarse onafhankelijkheid van Russisch gas is moeilijk, maar haalbaar denkt, Georgiev. Er zal echter ook een plan vanuit de Europese Commissie moeten komen. ‘Een belangrijke vraag is hoe solidair andere EU-landen zijn als er leden zonder gas te zitten.’ In een eerste reactie aangekondigd andere Comissievoorzitter Ursula von der Leyenmiddag woensdag aan dat Polen en Bulgarije gas krijgen van EU-landen. ‘Rusland ontstaan ​​in de EU verdeeldheid, maar daar niet in’, bestaand ze.

Leave a Reply

Your email address will not be published.