Schiphol barst aan alle kanten uit haar voegen

De druktecrisis op Schiphol woekert voort. Maar de problemen zijn groter dan personeelsgebrek alleen. De landingsbanen, perrons, terminals en zelfs het vervoer kunnen de drukte amper aan.

Herman Still

Twee weken geleden moest KLM halsoverkop vluchten op Schiphol schrappen en toestellen leeg naar de luchthaven laten vliegen – om zo duizenden reizigers verbijsterd achter.

Dat was niet vanwege het aanhoudende personeel, maar ook door het gebruik van twee landingsbanen buiten gebruik had gesteld voor onderhoud. Toen ook de luchthaven uit de hoek ging waaien, daalde de capaciteit van Schiphol nog voor de vluchthallen vol bleven lopen met passagiers.

Maandag is het weer zo ver. De Aalsmeerbaan is al weken buiten gebruik om van nieuw asfalt te voorzien. Maar door het achterhaalde ontwerp van de luchthaven moet die dag ook de kruisende Buitenveldertbaan dicht. Het werk was eerder woensdag en donderdag voorzien maar vanwege de drukte op de luchthaven verplaatst en ingeperkt.

Zeven platen

Schiphol zit in de hoek van de zeven platen. De luchthaven zucht onder het veroorzaken van vertragingen is lang, de vertragingen groot en het aantal gemiste vluchten is. Vorige week bekend werd dat zomer dagelijks gemiddeld 13.500 reizigers aan de grond moeten blijven omdat de luchthaven de passagiersstroom anders niet aankan.

Maar de personeelscrisis versluiert een ander probleem: Schiphol barst uit haar voegen. Zo moeten de zes landingsbanen opvallend vaak gemaakt vanwege onderhoud. En die werkzaamheden duren ook langer.

Dat is het gevolg van het intensieve gebruik van de luchthaven die aan haar groeigrenzen zit. In het gunstigste geval kan het banenstelsel 74 starts en 68 landingen, wat in piektijden regelmatig gebeuren. slijten de banen snel en moeten ze vaak dicht voor onderhoud.

Zo moest in 2018 op de belangrijkste baan van de luchthaven, de Polderbaan, 500 meter asfalt worden vervangen omdat de deklaag op de plek waar toestellen op de baan neerkomen was versleten. Drie jaar later was de Polderbaan ruim 4 vier maanden onbruikbaar omdat de héle asfaltlaag moest worden vervangen, inclusief het deel uit 2018.

Tussendoor ging de twintig jaar baan hals over kop nog eens dicht voor een noodreparatie aan het asfalt van de belangrijkste taxibaan die voortvloeit. Een deel van de fundering, dat minimaal zestig jaar had moeten meegaan,.

Vroeg in het jaar

Voorheen werd ingrijpend onderhoud zo vroeg mogelijk in het jaar gepland, zodat het werk klaar was als het vakantieseizoen begon. Maar met de huidige werkzaamheden aan de Aalsmeerbaan is pas begin april gestart.

Schiphol wil met de late start vermijden dat vorstligger bij de werkzaamheden zou worden, zoals in 2020 bij de Polderbaan was gebeurd. En de luchthaven heeft gekozen voor het werk te doen, in het jaar uit te doen. Spreiding zou volgens Schiphol intentie dat de baan in totaal langer buiten gebruik zou zijn. Ook sluiten veel werkzaamheden op elkaar aan; het ene oponthoud leidt tot het andere uitstel.

Het einde van het onderhoud aan de Aalsmeerbaan was oorspronkelijk ‘medio juli’, pal in de zomervakantie. Toen de luchthaven die onderhoudsplannen aan de luchtvaartmaatschappijen voorlegde compleet ze zo’n stampei dat nu — ijs en weder dienende — 4 juli als einddatum is gepland. Later moet dit jaar nog goed werk worden verricht.

Beter in coronatijd

“Schiphol doet veel onderhoud omdat ze veel banen hebben”, zegt professor luchtvaarttechniek Joris Melkert van TU Delft. “Dat ze de Aalsmeerbaan dit jaar doen, komt nu slecht uit. Dat had qua planning beter in coronatijd kunnen gebeuren. En met de kennis van nu had in de zachte winter het beste eerder begonnen kunnen worden.”

In de coronajaren deed Schiphol wel kleiner onderhoud aan haar banen. “En het kost jaren om deze ingrijpende werk te plannen. Je hebt niet zomaar alle aannemers klaarstaan ​​en je wilt het onderhoud ook niet jaren eerder doen. Dan gooi je geld weg. De keuzes zijn. Maar achteraf had het beter anders gekund.”

Het zijn niet alleen de landingsbanen die piepen en kraken. De taxibanen die toe leiden tot de afgelopen jaren flink op de schop, helemaal de Onderzoeksraad voor Veiligheid in 2017 oordeelde dat ze niet veilig genoeg waren. Dat werk is met de recente opening van een enorm vliegtuigviaduct over de A4, bijna klaar.

Ook ouderen op de luchthaven schuurt het. Eind 2017 was er een panne bij de luchtverkeersleiding waardoor het vliegverkeer tot stilstand kwam. In 2018 legde een grote stroomstoring de luchthaven tijdelijk lam. En op een van de drukste zomervakantiedagen in 2019 lag het cruciale brandstofsysteem van de luchthaven ruim acht sluiting uur plat na een korte sluiting duizenden reizigers strandden.

Niet meegegroeid

TNO concludeerde achteraf dat de leidingen die vliegtuigbrandstof naar gates en parkerplaatsen voor vliegtuigen, stevast werden verlengd als de luchthaven groeide maar de installaties en organisatie waren meegegroeid. Na de stroomstoring van 2018 werd een zelfde conclusie getrokken over het electriciteitsnetwerk van de luchthaven.

Ook in de terminals knelt het al jaren, los van de huidige wachtrijen door de personeelscrisis. Zeker het aantal vluchten op Schiphol is begrensd – tot nu een half miljoen maar mogelijk vooruit tot 450.000 – luchtvaartmaatschappijen vliegtuigen toestellen in die vliegtuigen meer passagiers vervoeren.

Dat tikt aan in de vertrekhallen, lounges, pieren en bij de bagagebanden, die ondanks rigoureuze verbouwingen de stroom reizigers op piekmomenten niet meer aankunnen. De bouw van een nieuwe A-terminal is in coronatijd uitgesteld. Een omdat er ook een gebrek is aan is, half afgebouwd na een ruzie met de aannemer.

Spoorstation

En in het spoorstation onder de luchthaven kan het zo druk worden op de perrons en bij de opgangen dat er volgens Prorail gevaarlijke situaties kunnen ontstaan. Een 285 miljoen euro kostende renovatie — zowel ondergronds als op Schiphol Plaza — zit al jaren in de pen en is nu in 2025 voorzien.

Dit voorjaar stellen Schiphol haar investeringsplannen, voor de jaren groot. Maar honderden miljoenen euro’s vragen vanwege de toekomst van de luchthaven. Nu het kabinet nadenkt over krimpkan de onderhoudsproblemen van de luchthaven worden uitgevoerd maar worden investeringen onbetaalbaar

Melkert: “Als ik Schiphol was, zou ik zelfs wachten met investeringen van honderden miljoenen euro’s tot het eindelijk de knoop doorhakt over de toekomst van de luchtvaart.”

Leave a Reply

Your email address will not be published.