‘Volgens de peilingen bij Erdogan de verkiezingen’


De Grand Bazaar in Istanbul, een van de grootste overdekte markten ter wereld. De start in Turkije steeg in april naar bijna 70 procent op jaarbasis.Beeld Getty Images

Dag Rob, 70 procent is uitzonderlijk hoog. Hoe komt dat?

‘Turkije heeft natuurlijk net als andere landen laatste van de oorlog in Oekraïne, die de energie- en graanprijzen opstuwt. Maar de verklaring is toch wel dat de regering, en dan met name president Erdogan, het verkeerd aanpakt. Erdogan heeft namelijk de eigenzinnige theorie dat je de rente laag moet houden om tegen te gaan.

‘Alle economen vinden dat onzin. Om tegen te gaan moet je de rente juist aanpassen. Maar Erdogan houdt van vol, blijft groeien en de lira hard onderuit gaat. Hoe Erdogan aan zijn ideeën komt is een groot mysterie. In de afgelopen jaren heeft hij al heel wat voorzitters van de Centrale Bank beschadigd, vanwege de slechte resultaten van omdat ze hem tegenspreken, en belast hij ze dan door iemand die doet wat hij wil. Zo heeft hij veel jaknikkers om zich heen verzameld.’

Wat bereikt Erdogan met dit beleid te?

‘Het idee erachter is dat je door de lage rente investeringen uit binnen- en buitenland aantrekt, die voor economische groei zorgen. En de lage koers van de lira is gunstig voor de export. In zekere zin werkt dat ook. Dankzij de lage huur is er de afgelopen twintig jaar veel groter, bijvoorbeeld in de bouw. Maar nu werkt het niet meer, of is het in ieder geval onvoldoende om de prijzen onder controle te houden. De geschiedenis loopt echt uit de hand, 70 procent is waanzinnig.’

Wat merken gewone Turken daarvan?

‘Koophuizen, huren, voedsel, kleren, energie, alles wordt duurder. Winkeliers en fabrieken die spullen van grondstoffen moeten betalen daar door de zwakke lira flink meer voor, dus zij raken ook in de problemen en moeten hun prijzen verhogen. Op straat wordt een meer gemopperd dan voorheen.

‘De regering heeft wel wat koopkrachtmaatregelen genomen voor lagere inkomens, zoals het subsidiëren van energieprijzen. Maar de nieuwe heeft het effect al eerder teniet gedaan. Ondertussen blijft de president zeggen: ‘Let maar op, de gaat dalen.’ Voorlopig lijkt het daar echter niet op, en er komend jaar juni verkiezingen zijn, moet die omslag voor Erdogan snel komen.’

Wat voor invloed gaat de economische situatie op die verkiezingen hebben?

‘De economie wordt het grote thema van de verkiezingen, dat kan niet anders in deze situatie. Voor de oppositiepartijen is het wat dat betreft schieten voor open doel. Zij houden niet op over het rampzalige beleid, anders zonder daar een heel duidelijk ander programma tegenover te stellen.

‘De aanhang van Erdogan en zijn AK-partij is gestaag gekrompen. Als de verkiezingen zullen worden gehouden, zou hij ze volgens de peilingen verliezen. Erdogan heeft nog steeds een trouwe kern van stemmers die – vroeger niet zonder reden – vinden dat ze veel te danken aan hem en zijn partij, en hem niet in de steek zullen laten. Maar veel plaatsende transacties op nu wel om anders te stemmen.’

Erdogan is links en rechts de banden aan het aanhalen met landen waar hij voorheen ruzie had, heeft dat te maken met economische zorgen?

‘Zeker. Turkije in de afgelopen jaren een assertieve, zo niet agressieve buitenlandpolitiek heeft gevoerd. Het ondersteunde de opstanden van de Arabische Lente en bemoeienis met de conflicten in, Libië en Nagorno-Karabach. heeft erdogan vrienden gemaakt, maar dat heeft weinig hij nu goed te maken.

Laatst was Erdogan op bezoek in Saoedi-Arabië om te praten over handel en investeringen. Kortgeleden lagen die landen nog met elkaar in de clinch vanwege de moord op journalist Jamal Khashoggi in Istanbul, zeer waarschijnlijk in opdracht van de Saoedische kroonprins.

‘Ook de Verenigde Arabische Emiraten doen graag zaken met Turkije, en erdogan kan hun investeringen gebruiken. Daar staat waarschijnlijk wel tegenover dat Turkije zich voorzichter gaat gedragen in de regio. Militaire avonturen kan het zich ook economisch niet meer ontwikkelen.’

Leave a Reply

Your email address will not be published.