weer een film van James Cameron die kopje-onder gaat

Kan James Cameron de filmwereld andermaal frekwen met zijn 3D-magie? Deze week verschijnt de eerste trailer van Avatar: De weg van het waterhet gemaakt uitgestelde vervolg op de film ooit.

Bor Beekman

Het idee dat je op iets moet wachten, zei Andy Warhol eens, maakt het juist zo perfect. De overpeinzing van de popartkeizer werd beroemd, pronken op T-shirts, mokken, posters. Maar kun je ook te lang op iets wachten?

“Je zal jezelf onderschijten met je mond open”, ronkte James Cameron alweer lang geleden over de prachtige prachtige pracht van Avatar 2. Waarna het vervolg ‘s werelds lucratiefste speelfilm (huidige recettestand: 2,8 miljard dollar), oorspronkelijk aangekondigd voor december 2014, een keer van acht werd uitgesteld. Het schrijven van het script langer dan beoogd, en de technische innovatie voor de benodigde 3D-opnamen onvoldoende vergevorderd. Nadat de 67-jarige Canadese filmpionier de berichten over de vertraagde vertraging is afgegaan met de aankondiging van nog vier peperdure vervolgdelen, gevolgd door een reeks vertragingen. Avatar werd een grap: rossen verder opschuivende releasedata, voor rossen meer filmdelen. En daarna was er de pandemie, die de planning nog een jaar van wat verder in de toekomst duwde.

En zo werd het 2022. Vanaf 16 december zal Avatar: De weg van het water te zien zijn in de bioscopen, dertien jaar na het eerste deel. De titel van werd vorige week aangekondigd bij de presentatie van de eerste trailer, die deze week exclusief te zien is voor het nieuwe Marvel-superheldenavontuur Doctor Strange in het multiversum van waanzin.

De meerwaarde van het tweede Avatar-deel moet gezocht worden in dat woordje water in de titel. Cameron, al sinds zijn jeugdjaren gefascineerd door onderwaterontdekker Jacques Cousteau, is een duikfanaat en hobby-onderzeeërbouwer. Zo’n man die voor zijn lol afdaalt in de kilometers diepe Marianentrog, en onder Kate Winslet had geklaagd dat ze eens bijna was verdronken tijdens de opnamen van Titanic, kalm hoe dat de actrice helemaal niet wist om praktisch bijna te drinken. Hij wel.

Onderwaterwereld

In De weg van het water voegen Jake en Neytiri zich bij een zeeclan van het Na’vi-natuurvolk. Het is tien jaar later: ze hebben Na’vi-kinderen, plus een adoptiemensenzoon. Deze film, zo genoemde producent Jon Landau al, gaatóók over de perikelen van een ‘modern’ gezin. Waar de eerste Avatar zich met name in de lucht en de jungle afspeelde, wordt nu de magische wereld van de planeet Pandora verkent.

Cameron experimenteerde al met onderwater-3D bij zijn zeedocumentaires Ghosts of the Abyss (2003) en Aliens of the Deep (2005), maar stuitte nu op nieuwe filmische bewegingen: lichtval en spiegelingen hinderen de vereiste exacte registratie van het motion capture-spel. Ook de opdwarrelende belletjes van eventuele perslucht bezorgden de crew hoofdpijn. Acteurs aan touwen laten zweven en de zee later inpassen was geen optie voor Cameron, dat oogde onvoldoende echt. Hij huurde ‘freedivers’ in, duikexperts die minutenlang zonder lucht kunnen, om de acteurs te trainen bij het langer inhouden van hun adem tijdens de onderwaterscènes. Winslet, die een bijrol speelt als een van de zee-Na’vi’s, behaalde het setrecord: zeven minuten en veertien seconden.

3D kromp de jaren geleidelijk tot een visueel extraatje: leuk voor een bepaalde slag popcornfilm, zoals die uit het scherm pui dinosauriërs in de Jura- Park-vervolgfilms. Kan Cameron de filmwereld opnieuw opschudden met zijn 3D-liefde?

Cameron nam ook al het derde Avatar-deel op. En begint aan vier en vijf. Elk met een productiebudget van zo’n 250 miljoen dollar. De Fox-studio, die het origineel uitbracht, is inmiddels opgeslokt door Disney. Daar zal men zich geruststellen met de gedachte dat Cameron er de gewoonte van maakt juist te excelleren als hij technisch onmogelijke tracht, de geplande overschrijdt en alle geplande productieschema’s in soep de laat lopen, gedurende de pers al handen handend op een flop rekent. “Blub, blub, blub”, kopte Tijd tijdschrift vóór het ook uiterst moeizaam tot stand gekomen Titanic in première. De weinig bescheiden Cameron, zo constateerde De New Yorker ooit in een profiel van de filmmaker, weet al een carrière lang ‘griezelig’ goed voor elkaar te krijgen dat mensen hem graag zien falen. Om dit dan toch niet te doen.

3D-trucjes

De eerste seconden van de anderhalve minuut 3D-trailer tonen wat rijzige Na’vi, huppelend over de vegetatie tussen twee zwevende rotsen: Avatar zoals wij het al kenden. Maar dan zijn er de onderwaterflitsen. Zie die Na’vi-man meeliften aan de vin van een enorm walvisachtig dier, als in de ultieme newagedroom. Of de Navi-vrouw (Winslet?) koekeloerend naar een anemoon, visie op de achtergrond van de meest wonderlijke vissen voorbij. Bij de eerste Avatar zei Cameron nog dat hij wars was van die typische 3D-trucjes, waarbij iets ineens heel ver de zaal in steekt. Nu zien we de hals en kop van een loch nessiaans zeedier diep de zaal in reiken. Fabuleus.

“Ik weet één ding bezweert Na’vivader Jake”, “waar we ook gaan, deze is onze vesting!”

Cameron weet precies hoe het publiek op zijn film zal reageren, voorspelde hij al in het blad Vanity Fair. “Als je van de eerste beschermde, zal je ook van de nieuwe films houden. Als je de eerste haatte, zal je deze waarschijnlijk ook haten. Als je van de eerste beschermde, maar later zei dat je ‘m haatte, zal je waarschijnlijk ook van deze houden.”

Leave a Reply

Your email address will not be published.